Sống chung như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì có được pháp luật bảo vệ không? Chia tay thì tài sản, con cái giải quyết thế nào?
Rà soát 20/10/20262 văn bản căn cứ5 đoạn trích nguyên văn
Trả lời nhanh
Có, nhưng hạn chế. Nam, nữ đủ điều kiện kết hôn chung sống như vợ chồng mà không đăng ký thì không phát sinh quyền, nghĩa vụ vợ chồng, nhưng tài sản và quyền, nghĩa vụ với con vẫn được pháp luật giải quyết, theo Điều 14, Điều 15 và Điều 16 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13.
Chi tiết
- Con: quyền, nghĩa vụ giải quyết theo quy định về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con (Điều 15).
- Tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng: giải quyết theo thỏa thuận; không có thỏa thuận thì áp dụng Bộ luật Dân sự và pháp luật liên quan. Việc giải quyết phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con; công việc nội trợ được coi như lao động có thu nhập (Điều 16).
- Yêu cầu ly hôn: Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng; có yêu cầu về con, tài sản thì giải quyết theo Điều 15, Điều 16 (khoản 2 Điều 53).
Nếu sau đó hai bên đăng ký kết hôn, quan hệ hôn nhân được xác lập từ thời điểm đăng ký (khoản 2 Điều 14).
Quy định tại khoản 1 Điều 14 chỉ áp dụng khi nam, nữ đủ điều kiện kết hôn. Chung sống như vợ chồng khi một bên đang có vợ, chồng là hành vi bị cấm theo điểm c khoản 2 Điều 5 và có thể bị xử phạt hành chính theo Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP.
Trích nguyên văn điều luật
“1.Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Quyền, nghĩa vụ đối với con, tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giữa các bên được giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này. 2.Trong trường hợp nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng theo quy định tại khoản 1 Điều này nhưng sau đó thực hiện việc đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật thì quan hệ hôn nhân được xác lập từ thời điểm đăng ký kết hôn.”
“1.Quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn được giải quyết theo thỏa thuận giữa các bên; trong trường hợp không có thỏa thuận thì giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan. 2.Việc giải quyết quan hệ tài sản phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con; công việc nội trợ và công việc khác có liên quan để duy trì đời sống chung được coi như lao động có thu nhập.”
“2.Trong trường hợp không đăng ký kết hôn mà có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng theo quy định tại khoản 1 Điều 14 của Luật này; nếu có yêu cầu về con và tài sản thì giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này.”
“1.Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau: ... b)Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác; c)Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;”
“2.Cấm các hành vi sau đây: ... c)Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;”