Hỏi đáp pháp luật: Hôn nhân và gia đình

Question 1

Nam bao nhiêu tuổi, nữ bao nhiêu tuổi thì được kết hôn?

Accepted Answer

Nam phải từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ phải từ đủ 18 tuổi trở lên mới đáp ứng điều kiện về tuổi kết hôn, theo điểm a khoản 1 Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13. Tuổi được tính đến đủ ngày sinh nhật tương ứng, không chỉ căn cứ vào năm sinh.

Tuổi chỉ là một trong các điều kiện kết hôn. Theo khoản 1 Điều 8, việc kết hôn còn phải do nam và nữ tự nguyện quyết định; người kết hôn không bị mất năng lực hành vi dân sự và không thuộc trường hợp cấm kết hôn. Vì vậy, người đủ tuổi nhưng đang có vợ, có chồng hoặc thuộc quan hệ huyết thống bị cấm thì vẫn không được kết hôn, theo điểm c và điểm d khoản 2 Điều 5.

Lấy vợ, lấy chồng khi một bên hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn là tảo hôn theo khoản 8 Điều 3; hành vi này bị cấm theo điểm b khoản 2 Điều 5. Nhà nước không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính, theo khoản 2 Điều 8.

Question 2

Tài sản nào là tài sản riêng của vợ hoặc chồng, tài sản nào là tài sản chung?

Accepted Answer

Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản có trước khi kết hôn, tài sản được thừa kế riêng, tặng cho riêng, tài sản được chia riêng theo luật, tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu và tài sản khác thuộc sở hữu riêng theo pháp luật, theo Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13. Tài sản hình thành từ tài sản riêng cũng là tài sản riêng.

Tài sản chung gồm tài sản, thu nhập tạo ra trong thời kỳ hôn nhân, tài sản được thừa kế chung, tặng cho chung và tài sản vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung, theo Điều 33. Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân cũng là tài sản chung, trừ trường hợp tại khoản 1 Điều 40: sau khi chia tài sản chung, hoa lợi, lợi tức này là tài sản riêng, trừ khi vợ chồng có thỏa thuận khác.

Quyền sử dụng đất có được sau khi kết hôn là tài sản chung, trừ khi được thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng, theo khoản 1 Điều 33. Tài sản đang tranh chấp mà không có căn cứ chứng minh là tài sản riêng thì được coi là tài sản chung, theo khoản 3 Điều 33.

Các quy tắc này áp dụng cho chế độ tài sản theo luật định. Nếu vợ chồng có thỏa thuận chế độ tài sản hợp lệ (lập trước khi kết hôn, bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực) thì áp dụng theo thỏa thuận, theo Điều 28 và Điều 47.

Question 3

Sau ly hôn, người không trực tiếp nuôi con phải cấp dưỡng bao nhiêu tiền mỗi tháng?

Accepted Answer

Luật không ấn định số tiền cố định. Mức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của con; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết, theo khoản 1 Điều 116 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13. Nếu Tòa án quyết định, mức này không thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng nơi người cấp dưỡng đang cư trú cho mỗi tháng đối với mỗi người con, theo khoản 2 Điều 7 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP.

Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con, theo khoản 2 Điều 82. Nghĩa vụ này áp dụng với con chưa thành niên và con đã thành niên không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình, theo Điều 110.

Việc cấp dưỡng có thể thực hiện hàng tháng, hàng quý, nửa năm, hàng năm hoặc một lần, theo Điều 117. Khi có lý do chính đáng, mức cấp dưỡng có thể thay đổi, theo khoản 2 Điều 116. Nghĩa vụ cấp dưỡng không thể thay thế bằng nghĩa vụ khác và không thể chuyển giao cho người khác, theo khoản 1 Điều 107.

Theo Điều 118, nghĩa vụ cấp dưỡng chấm dứt khi (ngoài ra còn trường hợp khác theo luật):
- Người được cấp dưỡng đã thành niên và có khả năng lao động hoặc có tài sản để tự nuôi mình.
- Người được cấp dưỡng được nhận làm con nuôi.
- Người cấp dưỡng đã trực tiếp nuôi dưỡng người được cấp dưỡng.
- Một bên chết.

Người được cấp dưỡng, cha, mẹ hoặc người giám hộ có quyền yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện cấp dưỡng thực hiện nghĩa vụ, theo khoản 1 Điều 119.

Question 4

Ly hôn thì ai được nuôi con? Con dưới 36 tháng tuổi có mặc nhiên ở với mẹ không?

Accepted Answer

Người trực tiếp nuôi con sau ly hôn do vợ chồng thỏa thuận. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp luật định, theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13.

Nếu không thỏa thuận được, Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; con từ đủ 07 tuổi trở lên phải được xem xét nguyện vọng, theo khoản 2 Điều 81.

Theo khoản 3 Điều 81, quy tắc giao con dưới 36 tháng tuổi cho mẹ có hai ngoại lệ: người mẹ không đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con; hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở, theo khoản 3 Điều 82. Nếu người đó lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom.

Theo Điều 84, có thể thay đổi người trực tiếp nuôi con khi cha, mẹ thỏa thuận thay đổi phù hợp với lợi ích của con hoặc người đang nuôi không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Việc thay đổi phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.

Question 5

Mang thai hộ có hợp pháp không? Điều kiện để nhờ người mang thai hộ là gì?

Accepted Answer

Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo được phép theo Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13; mang thai hộ vì mục đích thương mại bị cấm theo điểm g khoản 2 Điều 5. Việc mang thai hộ phải tự nguyện và lập thành văn bản, theo khoản 1 Điều 95.

Theo khoản 2 Điều 95, vợ chồng nhờ mang thai hộ phải có đủ các điều kiện:
- Có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền rằng người vợ không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
- Đang không có con chung.
- Đã được tư vấn về y tế, pháp lý, tâm lý.

Theo khoản 3 Điều 95, người mang thai hộ phải có đủ các điều kiện:
- Là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng.
- Đã từng sinh con và chỉ được mang thai hộ một lần.
- Ở độ tuổi phù hợp và có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về khả năng mang thai hộ.
- Đã được tư vấn về y tế, pháp lý, tâm lý.
- Nếu có chồng thì phải có sự đồng ý bằng văn bản của chồng.

Việc mang thai hộ không được trái pháp luật về sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản; Chính phủ quy định chi tiết, theo khoản 4 và khoản 5 Điều 95. Thỏa thuận mang thai hộ phải lập thành văn bản có công chứng, theo khoản 2 Điều 96. Con sinh ra là con chung của vợ chồng nhờ mang thai hộ kể từ thời điểm sinh, theo Điều 94.

Question 6

Ly hôn đơn phương cần điều kiện gì? Vợ hoặc chồng không đồng ý thì Tòa án có cho ly hôn không?

Accepted Answer

Có. Tòa án có thể cho ly hôn dù bên kia không đồng ý nếu đủ căn cứ theo khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13. Khi hòa giải tại Tòa án không thành, phải có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng là vi phạm dẫn đến xâm phạm nghiêm trọng quyền, lợi ích hợp pháp của người kia, theo khoản 2 Điều 4 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP.

Vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn, theo khoản 2 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình.

Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, theo khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình.

Question 7

Vợ đang mang thai hoặc mới sinh con, chồng có được yêu cầu ly hôn không?

Accepted Answer

Không. Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, theo khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13. Khoản 3 Điều 51 chỉ hạn chế quyền của người chồng; theo khoản 1 Điều 51, vợ vẫn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

Điều 2 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP hướng dẫn cụ thể:
- Đang có thai là thời gian vợ mang bào thai, được cơ sở y tế có thẩm quyền xác định, đến khi sinh con hoặc đình chỉ thai nghén.
- Hạn chế khi vợ có thai, sinh con áp dụng không phân biệt vợ có thai, sinh con với ai; khi vợ nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì không phân biệt con đẻ, con nuôi.
- Theo khoản 2 và khoản 3, hạn chế vẫn áp dụng khi vợ sinh con nhưng không nuôi, con chết dưới 12 tháng tuổi hoặc vợ có thai từ 22 tuần trở lên phải đình chỉ thai nghén, trong thời gian dưới 12 tháng kể từ ngày sinh con hoặc ngày đình chỉ thai nghén.
- Trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo có quy định riêng tại khoản 6.

Question 8

Thuận tình ly hôn cần điều kiện gì? Nếu chưa thỏa thuận được chia tài sản thì Tòa án xử lý ra sao?

Accepted Answer

Thuận tình ly hôn được Tòa án công nhận khi hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con, theo Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13. Nếu không thỏa thuận được hoặc thỏa thuận không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn.

Điều 3 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP hướng dẫn:
- Vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn gồm cả trường hợp một bên khởi kiện, bên kia đồng ý ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản.
- Thỏa thuận về tài sản bao gồm cả trường hợp không yêu cầu Tòa án chia tài sản.
- Thỏa thuận về tài sản, nuôi con không được vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội.

Theo Điều 397 Bộ luật Tố tụng dân sự 92/2015/QH13, Thẩm phán phải tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ. Nếu hòa giải đoàn tụ không thành và các bên không thỏa thuận được về chia tài sản hoặc việc nuôi con, Tòa án đình chỉ giải quyết việc dân sự và thụ lý vụ án để giải quyết, theo khoản 5 Điều 397.

Question 9

Ly hôn chia tài sản chung như thế nào? Có phải lúc nào cũng chia đôi không?

Accepted Answer

Không. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến một số yếu tố, vì vậy phần mỗi bên nhận không phải lúc nào cũng bằng nhau, theo khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13. Các yếu tố đó gồm:

- Hoàn cảnh của gia đình và của mỗi bên.
- Công sức đóng góp của vợ, chồng.
- Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp.
- Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Theo Điều 7 Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP, người ở nhà chăm sóc con, gia đình được tính là lao động có thu nhập tương đương người đi làm; bên đóng góp nhiều hơn được chia nhiều hơn.

Cách chia còn phụ thuộc chế độ tài sản (khoản 1 Điều 59). Với chế độ tài sản luật định, các bên tự thỏa thuận; không thỏa thuận được thì Tòa án giải quyết theo yêu cầu. Với chế độ tài sản theo thỏa thuận, áp dụng thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng các quy tắc luật định.

Tài sản chung được chia bằng hiện vật; không chia được thì chia theo giá trị. Bên nhận hiện vật vượt phần mình được hưởng phải thanh toán phần chênh lệch cho bên kia (khoản 3). Tài sản riêng thuộc về người đó, trừ trường hợp đã nhập vào tài sản chung (khoản 4).

Các Điều 61, 62, 63, 64 Luật Hôn nhân và gia đình có quy định riêng về tài sản của vợ chồng sống chung với gia đình, quyền sử dụng đất, quyền lưu cư đối với nhà ở thuộc sở hữu riêng và tài sản chung đưa vào kinh doanh.

Question 10

Vợ hoặc chồng tự đi vay nợ, người còn lại có phải cùng trả không? Ly hôn rồi còn phải trả nợ chung không?

Accepted Answer

Có, người còn lại phải cùng trả nếu khoản vay thuộc nghĩa vụ chung của vợ chồng, theo Điều 27 và Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13. Nghĩa vụ với chủ nợ vẫn có hiệu lực sau ly hôn, trừ trường hợp vợ chồng và chủ nợ có thỏa thuận khác (Điều 60).

Theo Điều 37, nghĩa vụ chung gồm cả nghĩa vụ do một bên thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập. Nhu cầu thiết yếu gồm ăn, mặc, ở, học tập, khám bệnh, chữa bệnh và nhu cầu sinh hoạt thông thường khác không thể thiếu (khoản 20 Điều 3).

Nghĩa vụ riêng của vợ, chồng gồm (khoản 1, khoản 3, khoản 4 Điều 45):
- nghĩa vụ có trước khi kết hôn;
- nghĩa vụ từ giao dịch do một bên xác lập, thực hiện không vì nhu cầu của gia đình;
- nghĩa vụ phát sinh từ hành vi vi phạm pháp luật của vợ, chồng.

Khi ly hôn, nếu chủ nợ không yêu cầu giải quyết nghĩa vụ trong vụ ly hôn thì Tòa án hướng dẫn vợ chồng giải quyết bằng vụ án khác, theo khoản 3 Điều 7 Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP.

Question 11

Kết hôn trái pháp luật là gì, ai có quyền yêu cầu Tòa án hủy và hủy rồi thì hậu quả ra sao?

Accepted Answer

Kết hôn trái pháp luật là việc đã đăng ký kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền nhưng một hoặc cả hai bên vi phạm điều kiện kết hôn, theo khoản 6 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13. Tòa án hủy việc kết hôn này theo yêu cầu của người có quyền quy định tại Điều 10.

Người có quyền yêu cầu Tòa án hủy:
- Người bị cưỡng ép, lừa dối kết hôn: được tự yêu cầu hoặc đề nghị cá nhân, tổ chức luật định yêu cầu Tòa án hủy.
- Khi vi phạm về tuổi, năng lực hành vi, trường hợp cấm kết hôn: vợ, chồng của người đang có vợ, chồng; cha, mẹ, con, người giám hộ, người đại diện theo pháp luật của người kết hôn trái pháp luật; cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, về trẻ em; Hội liên hiệp phụ nữ.
- Cá nhân, tổ chức khác: được đề nghị cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, về trẻ em hoặc Hội liên hiệp phụ nữ yêu cầu Tòa án hủy.

Khi việc kết hôn bị hủy, hai bên phải chấm dứt quan hệ như vợ chồng. Quyền, nghĩa vụ với con được giải quyết như khi ly hôn; tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giải quyết theo Điều 16 (Điều 12).

Nếu khi Tòa án giải quyết, cả hai bên đã đủ điều kiện kết hôn và cùng yêu cầu công nhận, Tòa án công nhận quan hệ hôn nhân từ thời điểm các bên đủ điều kiện kết hôn (khoản 2 Điều 11).

Question 12

Sống chung như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì có được pháp luật bảo vệ không? Chia tay thì tài sản, con cái giải quyết thế nào?

Accepted Answer

Có, nhưng hạn chế. Nam, nữ đủ điều kiện kết hôn chung sống như vợ chồng mà không đăng ký thì không phát sinh quyền, nghĩa vụ vợ chồng, nhưng tài sản và quyền, nghĩa vụ với con vẫn được pháp luật giải quyết, theo Điều 14, Điều 15 và Điều 16 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13.

- Con: quyền, nghĩa vụ giải quyết theo quy định về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con (Điều 15).
- Tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng: giải quyết theo thỏa thuận; không có thỏa thuận thì áp dụng Bộ luật Dân sự và pháp luật liên quan. Việc giải quyết phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con; công việc nội trợ được coi như lao động có thu nhập (Điều 16).
- Yêu cầu ly hôn: Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng; có yêu cầu về con, tài sản thì giải quyết theo Điều 15, Điều 16 (khoản 2 Điều 53).

Nếu sau đó hai bên đăng ký kết hôn, quan hệ hôn nhân được xác lập từ thời điểm đăng ký (khoản 2 Điều 14).

Quy định tại khoản 1 Điều 14 chỉ áp dụng khi nam, nữ đủ điều kiện kết hôn. Chung sống như vợ chồng khi một bên đang có vợ, chồng là hành vi bị cấm theo điểm c khoản 2 Điều 5 và có thể bị xử phạt hành chính theo Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP.

Question 13

Bị chồng hoặc vợ bạo lực, có thể yêu cầu cấm người đó tiếp xúc không? Ai ra quyết định và cấm trong bao lâu?

Accepted Answer

Có. Người bị bạo lực gia đình có thể đề nghị cấm tiếp xúc; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấm mỗi lần không quá 03 ngày, Tòa án cấm không quá 04 tháng, theo Điều 25, Điều 26 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 13/2022/QH15.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi xảy ra hành vi quyết định cấm tiếp xúc mỗi lần không quá 03 ngày trong hai trường hợp (Điều 25):
- có đề nghị đối với hành vi gây tổn hại hoặc đe dọa gây tổn hại sức khỏe, đe dọa tính mạng;
- hành vi bạo lực đe dọa tính mạng người bị bạo lực.

Trong 12 giờ từ khi nhận đề nghị, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phải xem xét, quyết định; không ra quyết định thì thông báo bằng văn bản, nêu rõ lý do.

Tòa án đang thụ lý hoặc giải quyết vụ án dân sự giữa hai bên quyết định cấm không quá 04 tháng khi có đủ hai điều kiện (khoản 1 Điều 26):
- hành vi gây tổn hại hoặc đe dọa gây tổn hại sức khỏe hoặc đe dọa tính mạng;
- có đơn yêu cầu của người bị bạo lực, người giám hộ, người đại diện hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.

Đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền, gửi Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã hay Tòa án, đều phải được người bị bạo lực hoặc người giám hộ, đại diện đồng ý. Theo khoản 2 Điều 26, Tòa án tự mình quyết định khi cần bảo vệ tính mạng người bị bạo lực.

Trong thời gian cấm tiếp xúc, người bị bạo lực, người giám hộ hoặc đại diện được lựa chọn chỗ ở (Điều 25).

Question 14

Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân có hợp pháp không? Phải lập thế nào và khi nào thì bị vô hiệu?

Accepted Answer

Có. Thỏa thuận chế độ tài sản trước hôn nhân được pháp luật cho phép; thỏa thuận phải lập trước khi kết hôn bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực, có hiệu lực từ ngày đăng ký kết hôn, theo Điều 47 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13.

Nội dung cơ bản của thỏa thuận gồm (Điều 48):
- tài sản chung, tài sản riêng của vợ, chồng;
- quyền, nghĩa vụ đối với tài sản và giao dịch liên quan; tài sản bảo đảm nhu cầu thiết yếu của gia đình;
- điều kiện, thủ tục, nguyên tắc chia tài sản khi chấm dứt chế độ tài sản;
- nội dung khác có liên quan.

Tòa án tuyên bố thỏa thuận vô hiệu khi thuộc một trong các trường hợp (Điều 50):
- không tuân thủ điều kiện có hiệu lực của giao dịch;
- vi phạm các Điều 29, 30, 31, 32 của Luật Hôn nhân và gia đình (quy định áp dụng cho mọi chế độ tài sản);
- vi phạm nghiêm trọng quyền cấp dưỡng, thừa kế, quyền và lợi ích hợp pháp khác của cha, mẹ, con, thành viên gia đình.

Trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng có thể sửa đổi, bổ sung thỏa thuận; văn bản sửa đổi phải được công chứng hoặc chứng thực, theo Điều 49 Luật Hôn nhân và gia đình và Điều 17 Nghị định 126/2014/NĐ-CP.

Khi ly hôn, tài sản được chia theo thỏa thuận; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì áp dụng các quy tắc luật định (khoản 1 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình).

Question 15

Chồng đánh vợ hoặc vợ đánh chồng bị phạt bao nhiêu, khi nào bị truy cứu hình sự?

Accepted Answer

Chồng đánh vợ hoặc vợ đánh chồng khi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự bị phạt từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng, theo khoản 2 Điều 37 Nghị định 282/2025/NĐ-CP.

Điều 37 Nghị định 282 còn quy định:
- Đe dọa xâm hại sức khỏe, tính mạng: phạt từ 2.000.000 đến 5.000.000 đồng.
- Hành hạ, ngược đãi như bắt nhịn ăn, nhịn uống, chịu rét; dùng công cụ gây thương tích nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự: phạt từ 10.000.000 đến 20.000.000 đồng.

Đánh đập, hành hạ, ngược đãi là hành vi bạo lực gia đình theo Điều 3 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 13/2022/QH15.

Ngược đãi, hành hạ vợ hoặc chồng thường xuyên làm nạn nhân đau đớn về thể xác, tinh thần, hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, có thể bị cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù từ 06 tháng đến 03 năm, theo Điều 185 Bộ luật Hình sự 100/2015/QH13. Phạm tội đối với phụ nữ mà biết là có thai bị tù từ 02 đến 05 năm.

Nếu cố ý gây thương tích mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% trở lên (hoặc dưới 11% nhưng thuộc các trường hợp luật định) thì người vi phạm bị truy cứu theo Điều 134 Bộ luật Hình sự.

Hôn nhân và gia đình

Lĩnh vực khác