Vay thế chấp ngân hàng mà không trả được nợ thì tài sản được xử lý thế nào? Ngân hàng có được tự thu giữ nhà, xe không?
Rà soát 20/10/20262 văn bản căn cứ6 đoạn trích nguyên văn
Trả lời nhanh
Ngân hàng được xử lý tài sản thế chấp khi có căn cứ; muốn thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu thì phải đủ điều kiện luật định.
Chi tiết
Theo Điều 299 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13, tài sản được xử lý khi đến hạn mà nghĩa vụ không được thực hiện hoặc thực hiện không đúng, khi phải thực hiện nghĩa vụ trước hạn do vi phạm, hoặc theo thỏa thuận, luật. Điều 300 yêu cầu thông báo bằng văn bản trong thời hạn hợp lý cho bên bảo đảm và các bên cùng nhận bảo đảm khác; tài sản có nguy cơ hư hỏng, giảm giá trị được xử lý ngay, đồng thời thông báo. Theo Điều 303, phương thức xử lý do các bên thỏa thuận; không có thỏa thuận thì bán đấu giá, trừ trường hợp luật quy định khác.
Theo Điều 198a Luật Các tổ chức tín dụng 32/2024/QH15, thu giữ phải có thỏa thuận cho phép trong hợp đồng bảo đảm và đủ các điều kiện còn lại, gồm điều kiện của Chính phủ. Không được thu giữ tài sản đang tranh chấp trong vụ án đã được Tòa án thụ lý, đang bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, bị kê biên, bảo đảm thi hành án hoặc bị tạm đình chỉ xử lý theo pháp luật về phục hồi, phá sản. Với bất động sản, phải công khai thông tin chậm nhất 15 ngày trước ngày thu giữ. Khi thu giữ, không được dùng biện pháp vi phạm điều cấm hoặc trái đạo đức xã hội.
Theo Điều 307 Bộ luật Dân sự, tiền xử lý tài sản sau khi trừ chi phí còn dư phải trả cho bên bảo đảm; phần còn thiếu vẫn phải trả.
Trích nguyên văn điều luật
“1.Đến hạn thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm mà bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ. 2.Bên có nghĩa vụ phải thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm trước thời hạn do vi phạm nghĩa vụ theo thoả thuận hoặc theo quy định của luật. 3.Trường hợp khác do các bên thoả thuận hoặc luật có quy định.”
“Trường hợp không có thỏa thuận về phương thức xử lý tài sản bảo đảm theo quy định tại khoản 1 Điều này thì tài sản được bán đấu giá, trừ trường hợp luật có quy định khác.”
“Trường hợp số tiền có được từ việc xử lý tài sản cầm cố, thế chấp sau khi thanh toán chi phí bảo quản, thu giữ và xử lý tài sản cầm cố, thế chấp lớn hơn giá trị nghĩa vụ được bảo đảm thì số tiền chênh lệch phải được trả cho bên bảo đảm. ... Bên nhận bảo đảm có quyền yêu cầu bên có nghĩa vụ được bảo đảm phải thực hiện phần nghĩa vụ chưa được thanh toán.”
“Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ có quyền thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu khi đáp ứng các điều kiện sau đây: ... b)Hợp đồng bảo đảm có thỏa thuận về việc bên bảo đảm đồng ý cho bên nhận bảo đảm có quyền thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu khi xảy ra trường hợp xử lý tài sản bảo đảm theo quy định của pháp luật về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ; ... đ)Tài sản bảo đảm được thu giữ phải đáp ứng điều kiện theo quy định của Chính phủ; ... 3.Chậm nhất 15 ngày trước ngày tiến hành thu giữ tài sản bảo đảm là bất động sản, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ phải thực hiện thủ tục công khai thông tin”
“Trước khi xử lý tài sản bảo đảm, bên nhận bảo đảm phải thông báo bằng văn bản trong một thời hạn hợp lý về việc xử lý tài sản bảo đảm cho bên bảo đảm và các bên cùng nhận bảo đảm khác. ... Đối với tài sản bảo đảm có nguy cơ bị hư hỏng dẫn đến bị giảm sút giá trị hoặc mất toàn bộ giá trị thì bên nhận bảo đảm có quyền xử lý ngay, đồng thời phải thông báo cho bên bảo đảm và các bên nhận bảo đảm khác về việc xử lý tài sản đó.”
“d)Tài sản bảo đảm không phải là tài sản tranh chấp trong vụ án đã được thụ lý nhưng chưa được giải quyết hoặc đang được giải quyết tại Tòa án có thẩm quyền; không đang bị Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời; không đang bị kê biên hoặc áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án theo quy định của pháp luật; không thuộc trường hợp bị tạm đình chỉ xử lý theo quy định của pháp luật về phục hồi, phá sản; ... không được áp dụng các biện pháp vi phạm điều cấm của pháp luật, trái đạo đức xã hội.”