Hỏi đáp pháp luật: Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản

Question 1

Nuôi chó không tiêm phòng dại, đưa chó ra nơi công cộng không đeo rọ mõm hoặc thả rông chó thì bị phạt bao nhiêu?

Accepted Answer

Không tiêm phòng dại cho động vật bắt buộc phải tiêm phòng bị phạt từ 1.000.000 đến 2.000.000 đồng theo khoản 2 Điều 8 Nghị định 204/2026/NĐ-CP. Cùng khung phạt này áp dụng với hành vi không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng.

Mức phạt trên áp dụng cho cá nhân; hộ kinh doanh, hộ gia đình bị phạt như cá nhân; tổ chức có cùng hành vi bị phạt gấp 2 lần (khoản 2 Điều 5 Nghị định 204).

Thả rông và để vật nuôi gây thiệt hại bị xử phạt theo Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP:
- Thả rông động vật nuôi trong đô thị hoặc nơi công cộng: cảnh cáo hoặc phạt từ 500.000 đến 1.000.000 đồng.
- Để động vật nuôi gây thương tích hoặc gây thiệt hại tài sản cho tổ chức, cá nhân khác: phạt từ 2.000.000 đến 3.000.000 đồng.

Question 2

Nuôi lợn, gà trong khu dân cư có bị cấm không? Chăn nuôi ở khu vực không được phép thì bị phạt bao nhiêu?

Accepted Answer

Có, nếu nơi nuôi thuộc khu vực không được phép chăn nuôi. Khoản 1 Điều 12 Luật Chăn nuôi 32/2018/QH14 cấm chăn nuôi trong khu vực này, trừ nuôi động vật làm cảnh, nuôi động vật trong phòng thí nghiệm mà không gây ô nhiễm môi trường. Theo Điều 80 Luật Chăn nuôi, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định khu vực không được phép chăn nuôi theo đề xuất của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Mức phạt tại Nghị định 211/2026/NĐ-CP phụ thuộc quy mô chăn nuôi:
- Chăn nuôi nông hộ tại khu vực không được phép: từ 2.000.000 đến 3.000.000 đồng, buộc di dời vật nuôi (Điều 23).
- Trang trại quy mô vừa, nhỏ: từ 10.000.000 đến 15.000.000 đồng (Điều 24).
- Trang trại quy mô lớn: từ 20.000.000 đến 25.000.000 đồng (Điều 25).

Các trang trại vi phạm đều bị buộc di dời. Theo khoản 2 Điều 6 Nghị định 211, các mức phạt trên áp dụng cho cá nhân; tổ chức có cùng hành vi bị phạt gấp 2 lần.

Question 3

Dùng kích điện để bắt cá, tôm bị phạt bao nhiêu? Khi nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Accepted Answer

Dùng kích điện bắt cá, tôm khi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự bị phạt theo Điều 29 Nghị định 246/2026/NĐ-CP:
- Không dùng tàu cá: từ 3.000.000 đến 5.000.000 đồng.
- Dùng kích điện hoặc điện từ máy phát trên tàu cá: phạt thuyền trưởng, tăng dần theo chiều dài tàu, từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng với tàu dưới 6 mét đến từ 30.000.000 đến 40.000.000 đồng với tàu từ 15 mét trở lên.
- Dùng điện trực tiếp từ điện lưới: từ 40.000.000 đến 50.000.000 đồng.

Theo Điều 5 Nghị định này, tổ chức bị phạt gấp 2 lần cá nhân.

Theo khoản 1 Điều 242 Bộ luật Hình sự 100/2015/QH13, người vi phạm bị truy cứu khi gây thiệt hại nguồn lợi từ 100.000.000 đến dưới 500.000.000 đồng, thu được thủy sản trị giá từ 50.000.000 đến dưới 200.000.000 đồng, hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm. Hình phạt là phạt tiền từ 100.000.000 đến 600.000.000 đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Các khung nặng hơn:
- Thiệt hại từ 500.000.000 đến dưới 1.500.000.000 đồng, thủy sản thu được từ 200.000.000 đến dưới 500.000.000 đồng hoặc làm chết người: phạt tiền từ 600.000.000 đến 2.000.000.000 đồng hoặc tù từ 03 đến 05 năm (khoản 2).
- Thiệt hại từ 1.500.000.000 đồng hoặc thủy sản thu được từ 500.000.000 đồng trở lên: tù từ 05 đến 10 năm (khoản 3).

Question 4

Tàu cá dài bao nhiêu mét thì phải đăng ký và có giấy phép khai thác thủy sản? Không có thì bị phạt thế nào?

Accepted Answer

Tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 06 mét trở lên phải đăng ký theo Điều 71 Luật Thủy sản 18/2017/QH14; khai thác bằng tàu này phải có giấy phép theo Điều 50 Luật này. Tàu dưới 06 mét do Ủy ban nhân dân cấp xã thống kê.

Mức phạt theo Nghị định 246/2026/NĐ-CP:
- Điều 36 phạt thuyền trưởng khi tàu hoạt động không có Giấy chứng nhận đăng ký: từ 10.000.000 đến 30.000.000 đồng với tàu từ 6 đến dưới 12 mét; từ 300.000.000 đến 500.000.000 đồng với tàu từ 24 mét trở lên; kèm buộc chuyển đổi mục đích hoặc phá dỡ tàu.
- Điều 24 phạt thuyền trưởng và chủ tàu khai thác không có giấy phép: tàu từ 6 đến dưới 12 mét bị phạt từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng trong nội địa, từ 20.000.000 đến 30.000.000 đồng trong vùng biển Việt Nam; tàu từ 12 đến dưới 15 mét trong vùng biển Việt Nam bị phạt từ 30.000.000 đến 50.000.000 đồng.
- Điều 21 phạt chủ tàu: tàu từ 15 đến dưới 24 mét khai thác trên biển không có giấy phép bị phạt từ 300.000.000 đến 500.000.000 đồng, tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần từ 500.000.000 đến 700.000.000 đồng; tàu từ 24 mét trở lên bị phạt từ 800.000.000 đến 1.000.000.000 đồng.

Thuyền trưởng bị phạt riêng theo khoản 5 Điều 21. Theo Điều 5 Nghị định này, tổ chức bị phạt gấp 2 lần cá nhân.

Question 5

Ruộng lúa có được đào ao để nuôi cá, nuôi tôm kết hợp không? Được đào bao nhiêu diện tích và có phải đăng ký với xã?

Accepted Answer

Được. Khi trồng lúa kết hợp nuôi cá, tôm, người sử dụng đất được hạ thấp mặt bằng tối đa 20% diện tích đất trồng lúa, độ sâu không quá 120 cen-ti-mét so với mặt ruộng theo khoản 2 Điều 6 Nghị định 112/2024/NĐ-CP. Đây là hình thức chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo Điều 3 Nghị định này.

Việc chuyển đổi phải phù hợp kế hoạch chuyển đổi do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã ban hành (Điều 7, sửa đổi bởi Nghị định 226/2025/NĐ-CP), không thực hiện tại vùng quy hoạch trồng lúa có năng suất, chất lượng cao. Việc chuyển đổi cũng không gây ô nhiễm, thoái hóa đất, hư hỏng công trình thủy lợi, giao thông hoặc ảnh hưởng ruộng lúa liền kề (Điều 6).

Có phải đăng ký với xã. Theo Điều 8, người sử dụng đất phải gửi Bản Đăng ký theo mẫu Phụ lục IV đến Ủy ban nhân dân cấp xã. Trong 05 ngày làm việc kể từ khi nhận bản đăng ký hợp lệ, cơ quan này xem xét:
- Phù hợp kế hoạch chuyển đổi của xã thì có văn bản chấp thuận.
- Không phù hợp thì thông báo bằng văn bản.

Theo khoản 4 Điều 6, đất chuyển đổi đúng quy định vẫn được thống kê là đất trồng lúa.

Question 6

Lúa, hoa màu, vật nuôi bị thiệt hại do bão lũ thì nông dân được Nhà nước hỗ trợ bao nhiêu tiền?

Accepted Answer

Mức hỗ trợ phụ thuộc loại cây trồng, vật nuôi, giai đoạn và mức thiệt hại theo Điều 5 Nghị định 9/2025/NĐ-CP:
- Lúa thiệt hại trên 70% diện tích được 6.000.000 đồng/ha nếu sau gieo trồng từ 01 đến 10 ngày, 8.000.000 đồng/ha nếu từ trên 10 đến 45 ngày, 10.000.000 đồng/ha nếu trên 45 ngày; lúa sau gieo trồng trên 45 ngày thiệt hại từ 30% đến 70% được 5.000.000 đồng/ha.
- Cây hằng năm khác ở giai đoạn cận thu hoạch, trên 2/3 thời gian sinh trưởng, thiệt hại trên 70% diện tích được 15.000.000 đồng/ha; từ 30% đến 70% được 7.500.000 đồng/ha.
- Lợn trên 28 ngày tuổi chết, mất tích do thiên tai được từ 610.000 đến 1.500.000 đồng/con; lợn nái, lợn đực đang khai thác được 3.000.000 đồng/con.

Thiệt hại dưới 30% diện tích không có mức hỗ trợ theo Điều 5. Mức cụ thể tại địa phương do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định, có thể cao hơn nhưng không quá 1,5 lần (khoản 3 Điều 9). Theo Điều 3, Nhà nước hỗ trợ một phần chi phí giống hoặc chi phí sản xuất ban đầu; chính sách trùng nhau chỉ nhận mức cao nhất.

Ủy ban nhân dân cấp xã thẩm định, quyết định theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp tỉnh (khoản 2 Điều 6 Nghị định này, sửa đổi bởi Điều 23 Nghị định 53/2026/NĐ-CP). Điểm a khoản 1 Điều 57 Luật Chăn nuôi 32/2018/QH14 quy định tổ chức, cá nhân đã kê khai hoạt động chăn nuôi theo Điều 54 được hỗ trợ thiệt hại khi bị thiên tai, dịch bệnh theo quy định của pháp luật.

Question 7

Chặt, đốt phá rừng trái phép để làm nương rẫy bị phạt bao nhiêu? Phá bao nhiêu mét vuông rừng thì bị xử lý hình sự?

Accepted Answer

Phá rừng trái phép để làm nương rẫy bị phạt theo loại rừng, diện tích và nguồn gốc rừng. Điều 23 Nghị định 146/2026/NĐ-CP áp dụng với hành vi gây thiệt hại rừng thuộc sở hữu toàn dân mà không được phép:
- Rừng trồng là rừng sản xuất dưới 500 m²: từ 3.000.000 đến 7.000.000 đồng; từ 4.500 m² đến dưới 5.000 m²: từ 180.000.000 đến 220.000.000 đồng.
- Phá rừng tự nhiên áp dụng mức phạt bằng hai lần hành vi tương ứng; với rừng sản xuất tự nhiên từ 4.500 m² đến dưới 5.000 m² là từ 360.000.000 đến 440.000.000 đồng.

Người vi phạm còn bị buộc trồng lại rừng ngay trong vụ kế tiếp nhưng không quá 12 tháng từ ngày ra quyết định xử phạt. Theo Điều 4 Nghị định này, tổ chức bị phạt gấp hai lần cá nhân.

Theo Điều 243 Bộ luật Hình sự 100/2015/QH13:
- Khoản 1 truy cứu khi phá rừng sản xuất từ 5.000 m², rừng phòng hộ từ 3.000 m², rừng đặc dụng từ 1.000 m².
- Rừng sản xuất từ 10.000 m² đến dưới 50.000 m² bị tù từ 03 đến 07 năm (điểm đ khoản 2).
- Rừng sản xuất từ 50.000 m² trở lên bị tù từ 07 đến 15 năm (điểm b khoản 3).

Dưới ngưỡng khoản 1 vẫn có thể bị truy cứu nếu đã bị xử phạt hành chính về hành vi hủy hoại rừng hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

Question 8

Lợn, gà bị bệnh hoặc chết có được giết mổ, bán đi không? Bán động vật chết, bị bệnh thì bị phạt bao nhiêu?

Accepted Answer

Khi xử lý ổ dịch, chủ vật nuôi không được giết mổ, mua bán, vứt động vật mắc bệnh, có dấu hiệu mắc bệnh, động vật chết ra môi trường (điểm b khoản 1 Điều 25 Luật Thú y 79/2015/QH13). Khoản 8 Điều 12 Luật Chăn nuôi 32/2018/QH14 cấm kinh doanh, chế biến sản phẩm chăn nuôi từ vật nuôi chết do bệnh hoặc chết không rõ nguyên nhân.

Mức phạt theo Nghị định 204/2026/NĐ-CP:
- Điểm a khoản 7 Điều 8: phạt từ 6.000.000 đến 8.000.000 đồng khi giết mổ, mua bán động vật mắc bệnh, có dấu hiệu mắc bệnh, động vật chết, sản phẩm động vật mang mầm bệnh thuộc Danh mục bệnh động vật phải công bố dịch; buộc nộp lại lợi bất hợp pháp và tiêu hủy.
- Điểm d khoản 5 Điều 9: phạt từ 5.000.000 đến 6.000.000 đồng nếu không tiêu hủy hoặc giết mổ bắt buộc theo hướng dẫn thú y.
- Điểm a khoản 5 Điều 9: vận chuyển, buôn bán động vật, sản phẩm động vật nhiễm bệnh dịch đã công bố trong vùng bị dịch uy hiếp, vùng đệm bị phạt từ 5.000.000 đến 6.000.000 đồng.

Hành vi tại điểm a khoản 5 Điều 9 mà gây thiệt hại tài sản bị phạt từ 6 đến 10 triệu đồng nếu dưới 50 triệu đồng (khoản 6), từ 10 đến 15 triệu đồng nếu từ 50 đến dưới 100 triệu đồng (khoản 7), từ 15 đến 20 triệu đồng nếu từ 100 triệu đồng trở lên và cơ quan tiến hành tố tụng hình sự đã có quyết định không khởi tố vụ án, hủy bỏ quyết định khởi tố, đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án hoặc miễn trách nhiệm hình sự theo bản án (khoản 8).

Các mức trên áp dụng cho cá nhân, hộ gia đình; tổ chức bị phạt gấp 2 lần (khoản 2 Điều 5).

Question 9

Bẫy chim, bắt rắn, sóc ngoài rừng về nuôi hoặc bán thì có bị phạt không? Mức phạt bao nhiêu?

Accepted Answer

Có bị phạt. Điều 9 Luật Lâm nghiệp 16/2017/QH14 cấm săn, bắt, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán động vật rừng trái pháp luật.

Mức phạt săn, bắt, nuôi, nhốt theo Điều 24 Nghị định 146/2026/NĐ-CP:
- Động vật rừng thông thường trị giá dưới 5.000.000 đồng bị phạt từ 1.000.000 đến 5.000.000 đồng; mức phạt tăng theo trị giá, từ 250.000.000 đến dưới 300.000.000 đồng bị phạt từ 270.000.000 đến 300.000.000 đồng.
- Loài nguy cấp, quý, hiếm bị phạt ở ngưỡng trị giá thấp hơn: Nhóm IIB trị giá dưới 3.000.000 đồng đã bị phạt từ 1.000.000 đến 5.000.000 đồng; Nhóm IB bị phạt từ 300.000.000 đến 400.000.000 đồng theo số cá thể (khoản 13 đến 15).

Tang vật, dụng cụ, công cụ vi phạm bị tịch thu. Hành vi bán (mua bán) động vật rừng không có hồ sơ hợp pháp bị phạt riêng theo Điều 26 Nghị định này với khung trị giá khác Điều 24; ví dụ động vật rừng thông thường trị giá dưới 5.000.000 đồng phạt từ 1.000.000 đến 5.000.000 đồng (khoản 1). Theo Điều 4 Nghị định này, tổ chức bị phạt gấp hai lần cá nhân.

Theo khoản 1 Điều 234 Bộ luật Hình sự 100/2015/QH13, săn bắt, nuôi nhốt, buôn bán trái phép động vật Nhóm IIB trị giá từ 150.000.000 đồng, động vật hoang dã khác trị giá từ 300.000.000 đồng, hoặc thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng trở lên có thể bị truy cứu hình sự. Trị giá nhỏ hơn vẫn có thể bị truy cứu nếu đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

Động vật thuộc Nhóm IB hoặc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ thuộc Điều 244 Bộ luật Hình sự, không thuộc Điều 234.

Question 10

Bơm nước, đưa tạp chất vào lợn, trâu bò trước khi giết mổ bị phạt bao nhiêu?

Accepted Answer

Đưa vật thể lạ, bơm nước cưỡng bức hoặc chất khác vào cơ thể động vật trên cạn trước khi giết mổ bị phạt theo tổng khối lượng động vật vi phạm tại khoản 4 Điều 28 Nghị định 211/2026/NĐ-CP:
- Dưới 100 kg: từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng.
- Từ 100 kg đến dưới 500 kg: từ 10.000.000 đến 20.000.000 đồng.
- Từ 500 kg đến dưới 1.000 kg: từ 20.000.000 đến 30.000.000 đồng.
- Từ 1.000 kg trở lên: từ 30.000.000 đến 50.000.000 đồng.

Luật Chăn nuôi 32/2018/QH14 (khoản 10 Điều 12) cấm hành vi này khi nhằm gian lận thương mại. Theo khoản 2 Điều 6 Nghị định 211, mức phạt trên áp dụng cho cá nhân; tổ chức có cùng hành vi bị phạt gấp 2 lần.

Khoản 5, khoản 6 Điều 28 còn quy định đình chỉ hoạt động cơ sở từ 01 đến 03 tháng; buộc giết mổ động vật bị bơm nước và xử lý nhiệt sản phẩm; đưa vật thể lạ, chất khác thì buộc tiêu hủy sản phẩm; không thể giết mổ hoặc tái phạm thì buộc tiêu hủy.

Cũng theo Điều 28, đánh đập, hành hạ tàn nhẫn vật nuôi bị phạt từ 1.000.000 đến 3.000.000 đồng (khoản 1); cơ sở giết mổ tập trung đánh đập vật nuôi hoặc không gây ngất trước khi giết mổ bị phạt từ 3.000.000 đến 5.000.000 đồng (khoản 2).

Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản

Lĩnh vực khác