Cán bộ, công chức và viên chức

Công chức và viên chức khác nhau về nơi làm việc, chế độ tuyển dụng và nguồn tiền lương: công chức trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách nhà nước; viên chức làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc.

Công chức vi phạm có thể bị khiển trách, cảnh cáo, cách chức hoặc buộc thôi việc; cách chức chỉ áp dụng đối với công chức lãnh đạo, quản lý, theo khoản 1 Điều 36 Luật Cán bộ, công chức 80/2025/QH15.

Thời hiệu xử lý kỷ luật công chức, viên chức là 05 năm với hành vi vi phạm đến mức khiển trách và 10 năm với hành vi vi phạm khác, tính từ thời điểm có hành vi vi phạm. Căn cứ là khoản 1 Điều 37 Luật Cán bộ, công chức 80/2025/QH15 và khoản 1 Điều 36 Luật Viên chức 129/2025/QH15.

Có. Công chức xin thôi việc phải được cơ quan có thẩm quyền đồng ý. Luật quy định không giải quyết thôi việc đối với công chức đang trong thời gian xem xét xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc trường hợp khác theo pháp luật hoặc cấp có thẩm quyền (điểm a khoản 1 Điều 32 Luật Cán bộ, công chức 80/2025/QH15). Điều 27 Nghị định 300/2026/NĐ-CP (bổ sung vào Nghị định 170/2025/NĐ-CP) quy định các trường hợp chưa giải quyết.

Công chức tự nguyện thôi việc được trợ cấp mỗi năm làm việc bằng một nửa tháng tiền lương, theo Điều 29 Nghị định 300/2026/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 170/2025/NĐ-CP), trừ hồ sơ thuộc diện chuyển tiếp.

Viên chức đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc áp dụng thời hạn báo trước theo pháp luật lao động, theo Điều 22, Điều 32 Luật Viên chức 129/2025/QH15 và khoản 3 Điều 51 Nghị định 259/2026/NĐ-CP.

Tuyển dụng công chức thực hiện bằng thi tuyển hoặc xét tuyển; ngoài ra có tiếp nhận vào làm công chức đối với một số đối tượng theo khoản 2 Điều 20 Luật Cán bộ, công chức 80/2025/QH15.

Luật Cán bộ, công chức 80/2025/QH15 và Luật Viên chức 129/2025/QH15 không quy định chế độ tập sự; người được tuyển dụng phải đáp ứng ngay yêu cầu của vị trí việc làm.

Có, nếu đáp ứng các điều kiện tại khoản 1 Điều 13 Luật Viên chức 129/2025/QH15, viên chức được ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ với cơ quan, tổ chức, đơn vị khác. Các điều kiện gồm: - Pháp luật về ngành, lĩnh vực không cấm. - Không xung đột lợi ích theo pháp luật về phòng, chống tham nhũng. - Không trái thỏa thuận tại hợp đồng làm việc và không vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

Công chức bị xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ khi thuộc một trong các trường hợp tại khoản 4 Điều 20 Nghị định 335/2025/NĐ-CP, và có thể được xem xét cho thôi việc. Đây là một trong bốn mức xếp loại chất lượng hằng năm theo Điều 26 Luật Cán bộ, công chức 80/2025/QH15.