Hỏi đáp pháp luật: Thuế, phí và lệ phí

Question 1

Thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương của cá nhân cư trú tính như thế nào?

Accepted Answer

Thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần, theo Điều 8 và Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15. Quy định này áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, theo khoản 2 Điều 29.

Cách xác định số thuế:
- Thu nhập tính thuế bằng tổng thu nhập chịu thuế nhận trong kỳ, trừ các khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, các khoản bảo hiểm, đóng góp khác trong giới hạn quy định và các khoản giảm trừ tại Điều 10, Điều 11 (khoản 2 Điều 8).
- Giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc (khoản 1 Điều 10). Giảm trừ khác tại Điều 11 phải đáp ứng điều kiện luật định.
- Các phần thu nhập tính thuế theo tháng chịu thuế suất: đến 10 triệu đồng: 5%; trên 10 đến 30 triệu đồng: 10%; trên 30 đến 60 triệu đồng: 20%; trên 60 đến 100 triệu đồng: 30%; trên 100 triệu đồng: 35% (khoản 2 Điều 9).

Question 2

Giảm trừ gia cảnh là gì? Mức giảm trừ hiện tại bao nhiêu?

Accepted Answer

Giảm trừ gia cảnh là khoản được trừ khỏi thu nhập trước khi tính thuế thu nhập cá nhân. Theo khoản 1 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (cùng mức với Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, hiệu lực từ 01/01/2026), mức giảm trừ cho bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) và cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng/người.

Người phụ thuộc gồm:
- Con dưới 18 tuổi.
- Con từ 18 tuổi trở lên là người mất năng lực hành vi dân sự, người khuyết tật hoặc người không có khả năng lao động.
- Con từ 18 tuổi trở lên đang đi học (đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề, kể cả bậc phổ thông), không có thu nhập hoặc có thu nhập thấp.
- Vợ, chồng, cha, mẹ: ngoài độ tuổi lao động thì không có thu nhập hoặc có thu nhập thấp; trong độ tuổi lao động thì phải đồng thời không có khả năng lao động và không có thu nhập hoặc có thu nhập thấp (khoản 3 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).

Mức thu nhập được coi là thấp do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định (điểm b khoản 4 Điều 10 Luật 109/2025/QH15), hiện là không quá 03 triệu đồng/tháng bình quân từ mọi nguồn (khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC). Người nộp thuế tự đăng ký người phụ thuộc kèm giấy tờ hợp pháp và tự chịu trách nhiệm về tính chính xác (khoản 5 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).

Nếu thu nhập chịu thuế từ tiền lương không vượt 15,5 triệu đồng/tháng và không có thu nhập khác thì sau khi trừ giảm trừ cho bản thân không còn thu nhập tính thuế.

Question 3

Thuế GTGT (VAT) là gì? Có những mức thuế suất nào?

Accepted Answer

Thuế giá trị gia tăng (GTGT/VAT) là thuế gián thu đánh trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ. Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 quy định ba mức thuế suất:

- 0%: hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu; vận tải quốc tế; hàng hóa bán cho tổ chức trong khu phi thuế quan, được tiêu dùng trong khu đó phục vụ trực tiếp sản xuất xuất khẩu (khoản 1 Điều 9).
- 5%: nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt, thuốc phòng bệnh, chữa bệnh, thiết bị y tế, sách các loại, sản phẩm cây trồng, chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường, và một số nhóm khác, có loại trừ (khoản 2 Điều 9).
- 10%: hàng hóa, dịch vụ không thuộc mức 0% và 5%.

Dạy học thuộc diện không chịu thuế GTGT.

Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP giảm 2% thuế suất thuế GTGT (từ 10% còn 8%) cho một số nhóm hàng hóa, dịch vụ, áp dụng từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026. Mức giảm không áp dụng cho các nhóm như viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, sản phẩm kim loại, sản phẩm khai khoáng (trừ than), hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng).

Phương pháp tính thuế gồm khấu trừ và tính trực tiếp (Điều 10). Khấu trừ áp dụng cho cơ sở kinh doanh thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ (khoản 2 Điều 11). Tính trực tiếp trên giá trị gia tăng chỉ áp dụng cho mua, bán, chế tác vàng, bạc, đá quý; các đối tượng khác tính theo tỷ lệ % trên doanh thu (Điều 12).

Question 4

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) hiện nay là bao nhiêu phần trăm?

Accepted Answer

Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp phổ thông là 20%, theo Điều 10 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15. Doanh nghiệp có doanh thu nhỏ áp dụng thuế suất thấp hơn:

- Tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng: 15%.
- Tổng doanh thu năm trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng: 17%.

Doanh thu làm căn cứ áp dụng mức 15% và 17% là tổng doanh thu của kỳ tính thuế trước liền kề, theo khoản 3 Điều 10. Mức 20% không áp dụng cho đối tượng được ưu đãi về thuế suất và một số hoạt động như thăm dò, khai thác dầu khí, tài nguyên quý hiếm.

Thuế thu nhập doanh nghiệp bằng thu nhập tính thuế nhân thuế suất. Thu nhập chịu thuế bằng doanh thu trừ các khoản chi được trừ, cộng các khoản thu nhập khác (khoản 2 Điều 7). Khoản chi được trừ phải có đủ hóa đơn, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, trừ trường hợp đặc thù theo quy định của Chính phủ (điểm c khoản 1 Điều 9).

Kỳ tính thuế theo năm dương lịch hoặc năm tài chính do doanh nghiệp lựa chọn (khoản 1 Điều 5). Thuế tạm nộp theo quý, chậm nhất ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau (Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP). Luật này áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025, theo khoản 1 Điều 19.

Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống được miễn thuế, trừ một số trường hợp loại trừ (khoản 14a Điều 4 Luật 67/2025/QH15, bổ sung bởi Điều 3 Luật 09/2026/QH16; mức 01 tỷ đồng theo Điều 2 Nghị định 141/2026/NĐ-CP). Doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% thuế kỳ 2026 và 2027 (khoản 2 Điều 1 Nghị quyết 43/2026/QH16).

Question 5

Bố mẹ, vợ hoặc chồng có thu nhập có được đăng ký là người phụ thuộc để giảm trừ thuế thu nhập cá nhân không?

Accepted Answer

Bố mẹ, vợ hoặc chồng có thu nhập vẫn có thể được đăng ký là người phụ thuộc nếu đáp ứng điều kiện về thu nhập và khả năng lao động, theo khoản 3 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Căn cứ gốc là điểm b khoản 4 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15.

Điều kiện theo độ tuổi lao động:
- Người trong độ tuổi lao động phải đồng thời không có khả năng lao động và không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt mức quy định.
- Người ngoài độ tuổi lao động phải đáp ứng điều kiện về thu nhập.

Theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC, thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không được vượt quá 03 triệu đồng. Người không có khả năng lao động là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, xác định theo pháp luật, theo khoản 4 Điều 47 Nghị định 253.

Nếu nhiều người cùng nuôi một người phụ thuộc, phải thỏa thuận đăng ký vào một người; thay đổi thỏa thuận chỉ áp dụng từ kỳ tính thuế sau, theo điểm b khoản 2 Điều 48 Nghị định 253.

Question 6

Hộ kinh doanh có doanh thu bao nhiêu một năm thì không phải nộp thuế?

Accepted Answer

Nhìn chung, hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống không chịu thuế giá trị gia tăng, cá nhân kinh doanh không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, theo Điều 3, Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP. Luật 09/2026/QH16 giao Chính phủ quy định mức doanh thu này khi sửa khoản 1 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 (Điều 1) và khoản 25 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 (Điều 2).

- Phải thông báo doanh thu thực tế chậm nhất ngày 31 tháng 01 năm sau; nếu doanh thu thực tế vượt 01 tỷ đồng trong năm thì khai, nộp thuế kể từ quý phát sinh doanh thu vượt mức (điểm a khoản 1 Điều 8 Nghị định 68).
- Khi vượt ngưỡng và nộp thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ trên doanh thu, tổng mức được trừ cho nhiều ngành nghề hoặc địa điểm không quá 01 tỷ đồng/năm (khoản 3 Điều 4 Nghị định 68 đã sửa đổi).
- Nghĩa vụ thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường xác định theo pháp luật từng loại thuế (Điều 7 Nghị định 68).
- Khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 43/2026/QH16 giảm 30% thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế 2026 và 2027 đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng; Chính phủ quy định chi tiết.

Question 7

Cá nhân cho thuê nhà phải nộp những loại thuế gì và tính thế nào?

Accepted Answer

Cá nhân cho thuê nhà có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, theo Điều 3, Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP. Doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống thì không chịu thuế giá trị gia tăng, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân nhưng vẫn thông báo doanh thu theo Mẫu 01/BĐS Thông tư 50/2026/TT-BTC (mẫu thay thế mẫu cùng số của Thông tư 18/2026/TT-BTC).

Cách tính khi vượt ngưỡng:
- Thuế giá trị gia tăng bằng tổng doanh thu nhân 5%, theo công thức tại Mẫu 01/BĐS.
- Thuế thu nhập cá nhân bằng phần doanh thu vượt ngưỡng nhân 5%, trừ hoạt động kinh doanh lưu trú, theo khoản 4 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15.
- Cá nhân có nhiều bất động sản cho thuê ở các địa điểm khác nhau được tự chọn một hoặc một số hợp đồng cho thuê để trừ, nhưng tổng mức được trừ không quá 01 tỷ đồng/năm, theo điểm a khoản 4 Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã sửa đổi.

Question 8

Doanh nghiệp nhỏ có doanh thu từ 01 tỷ đồng trở xuống có phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp không?

Accepted Answer

Không. Doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam có tổng doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, trừ trường hợp bị loại trừ do quan hệ công ty con hoặc liên kết, theo khoản 15 Điều 4 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, bổ sung bởi Điều 2 Nghị định 141/2026/NĐ-CP. Mức doanh thu này do Chính phủ quy định theo khoản 14a Điều 4 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15, bổ sung bởi Điều 3 Luật 09/2026/QH16.

- Tổng doanh thu gồm bán hàng, cung cấp dịch vụ (không gồm các khoản giảm trừ), doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác của kỳ tính thuế năm trước liền kề; hoạt động dưới 12 tháng thì quy đổi ra 12 tháng.
- Không miễn cho công ty con hoặc công ty có quan hệ liên kết mà doanh nghiệp trong quan hệ liên kết không đủ điều kiện miễn.
- Doanh nghiệp mới thành lập dự kiến doanh thu không quá 01 tỷ đồng trong kỳ không phải tạm nộp; cuối kỳ thực tế vượt mức thì kê khai, quyết toán và không phải tính tiền chậm nộp.

Khoản 2 Điều 1 Nghị quyết 43/2026/QH16 giảm 30% số thuế phải nộp kỳ tính thuế 2026 và 2027 cho doanh nghiệp doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng; không áp dụng cho doanh nghiệp hình thành từ chia, tách sau ngày Nghị quyết này có hiệu lực (từ ngày 24 tháng 8 năm 2026, khoản 1 Điều 2) mà tổng doanh thu các doanh nghiệp sau chia, tách trên 10 tỷ đồng. Chính phủ quy định chi tiết.

Question 9

Hạn nộp tờ khai thuế theo tháng, theo quý và quyết toán năm là ngày nào?

Accepted Answer

Hạn khai thuế tháng chậm nhất là ngày 20 tháng tiếp theo; khai quý là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo; quyết toán thường là ngày cuối cùng của tháng thứ 03 kể từ ngày kết thúc kỳ quyết toán, theo khoản 2, khoản 3 và điểm a khoản 5 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Với thuế do người nộp thuế tự tính, thời hạn nộp thuế chậm nhất là ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế; khai bổ sung và tạm nộp theo quý có quy định riêng, theo điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15.

Các trường hợp riêng:
- Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công trực tiếp quyết toán thuế thu nhập cá nhân có hạn chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 04 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch, theo điểm c khoản 5 Điều 10 Nghị định 252.
- Hộ, cá nhân kinh doanh áp dụng hạn riêng tại Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP; hạn khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo năm là ngày 31 tháng 3 của năm dương lịch tiếp theo, theo điểm c khoản 3 Điều 8.
- Thuế giá trị gia tăng mặc định khai theo tháng; người nộp thuế có tổng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống được chọn khai theo quý, theo Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC.

Question 10

Nộp tiền thuế chậm bị tính tiền chậm nộp bao nhiêu một ngày?

Accepted Answer

Tiền chậm nộp thuế được tính bằng 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp, theo điểm a khoản 2 Điều 16 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Thời gian tính liên tục từ ngày tiếp theo ngày cuối cùng của hạn nộp hoặc hạn được gia hạn đến ngày liền trước ngày nộp tiền vào ngân sách, theo khoản 1 Điều 26 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Việc xác định và miễn tiền chậm nộp thực hiện như sau:
- Người nộp thuế tự xác định và nộp tiền chậm nộp; sau 30 ngày kể từ ngày nộp tiền thuế mà chưa xác định, cơ quan quản lý thuế xác định và thông báo, theo khoản 3 Điều 16 Luật Quản lý thuế.
- Người thuộc trường hợp bất khả kháng được miễn tiền chậm nộp, theo khoản 5 Điều 16 Luật Quản lý thuế.
- Trong thời gian được gia hạn, không phải nộp tiền chậm nộp trên số tiền thuế nợ được gia hạn, theo khoản 7 Điều 14 Luật Quản lý thuế.

Question 11

Khi nào người lao động được ủy quyền cho công ty quyết toán thuế thu nhập cá nhân thay, khi nào phải tự quyết toán?

Accepted Answer

Người lao động được ủy quyền khi chỉ có một nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công theo hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên tại một tổ chức và thực tế đang làm việc tại đó vào thời điểm quyết toán, kể cả không làm đủ 12 tháng, theo điểm a khoản 2 Điều 51 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

Người lao động vẫn được ủy quyền nếu ngoài nguồn này có thêm thu nhập ở nơi khác bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng, đã bị khấu trừ 10% theo khoản 2 Điều 50 Nghị định 253; phần thu nhập đó không phải quyết toán, theo điểm b khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều 51.

Người lao động phải tự quyết toán nếu đề nghị giảm thuế do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo hoặc yêu cầu các khoản giảm trừ khác theo Điều 49 như từ thiện, y tế, giáo dục, đào tạo, theo khoản 3 Điều 51.

Văn bản ủy quyền theo Mẫu 08/UQ-QTT-TNCN gửi trước khi tổ chức quyết toán, theo điểm b khoản 1 Điều 22 Thông tư 89/2026/TT-BTC. Hạn tự quyết toán là ngày cuối cùng của tháng thứ 04 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch, theo điểm c khoản 5 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Question 12

Nhận thừa kế, quà tặng là ô tô, cổ phiếu, phần vốn góp có phải nộp thuế thu nhập cá nhân không, tính thế nào?

Accepted Answer

Có, với cá nhân cư trú: thuế bằng 10% phần giá trị vượt trên 20 triệu đồng theo từng lần phát sinh, theo Điều 18 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15. Nhận thừa kế, quà tặng là ô tô, cổ phiếu, phần vốn góp thuộc diện chịu thuế theo Điều 3 Luật này. Miễn thuế giữa người thân tại khoản 1 Điều 4 Luật này chỉ áp dụng với bất động sản.

Giá trị tài sản được xác định theo Điều 61 Nghị định 253/2026/NĐ-CP:
- Ô tô: theo giá tính lệ phí trước bạ của tài sản hoặc tài sản cùng loại (nếu có) tại thời điểm làm thủ tục đăng ký.
- Chứng khoán niêm yết, đăng ký giao dịch: theo giá tham chiếu trên Sở Giao dịch chứng khoán; chứng khoán khác theo giá trị sổ sách kế toán của công ty phát hành tại thời điểm lập báo cáo tài chính gần nhất.
- Phần vốn: theo giá trị sổ sách kế toán gần nhất trước thời điểm đăng ký quyền sở hữu phần vốn.

Người nhận tự khai trực tiếp với cơ quan thuế theo từng lần phát sinh, theo Điều 22 Thông tư 89/2026/TT-BTC. Hạn nộp hồ sơ chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày tiếp theo ngày phát sinh nghĩa vụ thuế, theo Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Question 13

Được bố mẹ, người thân tặng cho hoặc để lại thừa kế nhà đất có phải nộp thuế thu nhập cá nhân không?

Accepted Answer

Không, nếu người cho và người nhận nhà đất thuộc các quan hệ được miễn thuế tại khoản 1 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15:
- vợ với chồng;
- cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ;
- cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi;
- cha chồng, mẹ chồng với con dâu;
- cha vợ, mẹ vợ với con rể;
- ông nội, bà nội với cháu nội;
- ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại;
- anh, chị, em ruột với nhau.

Theo Điều 18 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, quan hệ cha mẹ chồng với con dâu, cha mẹ vợ với con rể vẫn được miễn kể cả khi chồng hoặc vợ đã chết.

Người được miễn vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế, theo Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Với bất động sản đã có Giấy chứng nhận, hạn khai chậm nhất là ngày cuối cùng của thời hạn phải đăng ký biến động, theo Điều 10 Nghị định này.

Ngoài các quan hệ trên, cá nhân cư trú chịu thuế 10% phần giá trị vượt trên 20 triệu đồng mỗi lần nhận, theo Điều 18 Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Question 14

Bán cổ phiếu, chuyển nhượng phần vốn góp trong công ty phải nộp thuế thu nhập cá nhân bao nhiêu?

Accepted Answer

Bán cổ phiếu chịu thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần. Cá nhân cư trú chuyển nhượng phần vốn góp chịu thuế 20% trên thu nhập tính thuế từng lần. Căn cứ là Điều 13 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15.

Thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng vốn bằng giá chuyển nhượng trừ giá mua và chi phí hợp lý. Trường hợp không xác định giá mua và các chi phí liên quan thì thuế bằng 2% giá chuyển nhượng, theo Điều 13 Luật này.

Theo Điều 10 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, phần vốn góp gồm cả vốn trong công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh, hợp đồng hợp tác kinh doanh, hợp tác xã; cổ phiếu thuộc nhóm chứng khoán. Chi phí hợp lý được trừ phải thực tế phát sinh, có chứng từ, hóa đơn hợp pháp, theo Điều 53 Nghị định này.

Cá nhân phải hoàn thành nghĩa vụ thuế đối với phần vốn đã chuyển nhượng trước khi làm thủ tục thay đổi danh sách thành viên góp vốn hoặc danh sách cổ đông tại doanh nghiệp, theo Điều 56 Nghị định này.

Question 15

Làm cộng tác viên, hợp đồng dưới 3 tháng, nhận từ bao nhiêu tiền thì bị khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân? Có được làm cam kết để tạm chưa khấu trừ không?

Accepted Answer

Cá nhân cư trú không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng, được trả thu nhập từ 05 triệu đồng/lần trở lên thì bị khấu trừ 10% trước khi nhận, theo Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Cá nhân được làm cam kết để tạm chưa khấu trừ khi đáp ứng đồng thời hai điều kiện nêu dưới đây.

Quy định khấu trừ này gồm cả khoản trả cho người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động. Dưới 05 triệu đồng/lần, bên trả thu nhập được khấu trừ 10% khi cá nhân có yêu cầu theo Điều này.

Điều kiện làm cam kết:
- Chỉ có thu nhập thuộc diện khấu trừ 10%.
- Ước tính tổng thu nhập chịu thuế sau giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế.

Người cam kết chịu trách nhiệm về nội dung cam kết; gian lận bị xử lý theo pháp luật quản lý thuế và pháp luật liên quan.

Với hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên, thuế được khấu trừ theo biểu thuế lũy tiến từng phần, kể cả khi ký tại nhiều nơi, theo Điều 50 Nghị định này. Cá nhân đã nộp thuế nhưng thu nhập tính thuế chưa đến mức phải nộp được hoàn thuế theo Điều 68 Nghị định này.

Question 16

Tiền làm thêm giờ, làm đêm và tiền thưởng Tết có bị tính thuế thu nhập cá nhân không?

Accepted Answer

Tiền lương làm đêm, làm thêm giờ được miễn thuế khi đáp ứng điều kiện pháp luật; thưởng Tết của người sử dụng lao động thuộc thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công. Căn cứ là Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 và Điều 8, Điều 26 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

Việc làm đêm, làm thêm giờ tại nơi làm việc phải phù hợp quy định về điều kiện và thời gian theo pháp luật lao động. Phần tiền lương, tiền công trả vượt mức pháp luật quy định tính vào thu nhập chịu thuế, theo Điều 26 Nghị định này. Tổ chức, doanh nghiệp trả thu nhập phải lập bảng kê phản ánh rõ thời gian làm đêm, làm thêm giờ và khoản tiền lương đã trả.

Theo Điều 8 Nghị định này, các khoản thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền, kể cả chứng khoán và thưởng từ cuộc thi, sự kiện do người sử dụng lao động tổ chức cho người lao động, thuộc thu nhập từ tiền lương, tiền công. Không tính vào thu nhập chịu thuế các khoản tiền thưởng tại khoản 4 Điều 8 Nghị định này, như tiền thưởng kèm danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng theo pháp luật thi đua khen thưởng.

Question 17

Khi nào được hoàn thuế thu nhập cá nhân và thời hạn giải quyết là bao lâu?

Accepted Answer

Cá nhân được hoàn thuế khi nộp thừa, đã nộp nhưng thu nhập tính thuế chưa đến mức phải nộp, hoặc trường hợp khác theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, theo Điều 68 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Thời hạn giải quyết tùy hồ sơ thuộc diện hoàn trước hay kiểm tra trước.

Số nộp thừa sau quyết toán tiền lương, tiền công hằng năm từ 50.000 đồng trở xuống được bù trừ kỳ tiếp theo, theo Điều 29 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Hồ sơ hoàn trả tiền nộp thừa (trừ hoàn nộp nhầm) thuộc diện kiểm tra trước khi:
- nộp trong 02 năm kể từ thời điểm bị xử lý trốn thuế;
- có rủi ro cao;
- là hồ sơ của doanh nghiệp, tổ chức giải thể, phá sản;
- là hồ sơ lần đầu của tổ chức, cá nhân nước ngoài hưởng miễn, giảm theo Hiệp định thuế.

Còn lại thuộc diện hoàn trước. Căn cứ là Điều 30 Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Điều 58 Thông tư 89/2026/TT-BTC.

Thời hạn theo Điều 31 Nghị định 252/2026/NĐ-CP:
- Thông báo tiếp nhận hoặc không tiếp nhận: trong 03 ngày làm việc từ ngày nhận hồ sơ.
- Hoàn trước: ra quyết định hoàn hoặc thông báo chậm nhất 06 ngày làm việc từ thông báo tiếp nhận.
- Kiểm tra trước: chậm nhất 10 ngày làm việc từ khi ban hành kết luận hoặc quyết định xử lý vi phạm sau kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế (riêng hồ sơ đề nghị hoàn lần đầu của tổ chức, cá nhân nước ngoài thì kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế, khoản 2 Điều 58 Thông tư 89 không nêu mốc 10 ngày cho trường hợp này).

Các thời hạn này không tính thời gian giải trình, bổ sung tài liệu; đây không phải mốc tiền về tài khoản.

Question 18

Mã số thuế cá nhân có phải là số định danh cá nhân không? Đổi thông tin cá nhân có phải báo cơ quan thuế?

Accepted Answer

Có. Mã số thuế cá nhân là số định danh cá nhân được cấp theo pháp luật về căn cước, theo Điều 11 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15.

Khi thay đổi họ và tên, số định danh cá nhân, ngày tháng năm sinh, cá nhân thực hiện thay đổi thông tin đăng ký thuế trong 20 ngày làm việc kể từ ngày thay đổi trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; tại xã miền núi vùng cao, biên giới, hải đảo là 30 ngày, theo Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Với nhóm thông tin này, cá nhân không phải thực hiện thủ tục thay đổi với cơ quan thuế nếu Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ quan thuế và tự động đồng bộ khi thông tin thay đổi.

Với các thông tin đăng ký thuế khác, người nộp thuế đăng ký trực tiếp với cơ quan thuế phải thông báo trong 10 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh thay đổi, theo Điều 6 Nghị định này.

Cơ quan quản lý dữ liệu dân cư chia sẻ thông tin định danh để cơ quan thuế cấp mã số thuế theo số định danh cá nhân, theo Điều 7 Nghị định này. Người nộp thuế phải cung cấp đầy đủ, chính xác mã số thuế cho tổ chức, cá nhân khấu trừ, nộp thay thuế, theo Điều 8 Nghị định này.

Question 19

Trúng xổ số, trúng thưởng khuyến mại bao nhiêu tiền thì phải nộp thuế thu nhập cá nhân?

Accepted Answer

Cá nhân cư trú trúng thưởng phải nộp thuế 10% trên phần giá trị giải thưởng vượt trên 20 triệu đồng theo từng lần trúng, theo Điều 15 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15. Trúng thưởng trong casino không thuộc nhóm thu nhập từ trúng thưởng chịu thuế theo khoản 6 Điều 3 Luật này.

Cách tính theo Điều 58 Nghị định 253/2026/NĐ-CP:
- Xổ số: tính trên tiền thưởng vượt trên 20 triệu đồng của 01 vé trong một đợt quay thưởng.
- Khuyến mại bằng hiện vật: tính trên giá trị sản phẩm vượt trên 20 triệu đồng, quy đổi theo giá thị trường tại thời điểm nhận thưởng.
- Trúng nhiều giải trong một cuộc chơi: tính trên tổng giá trị các giải.
- Một giải có nhiều người trúng: phân chia thu nhập tính thuế cho từng người nếu có căn cứ pháp lý chứng minh; không có căn cứ thì tính cho một cá nhân.

Tổ chức, cá nhân trả thưởng khấu trừ thuế, theo Điều 22 Thông tư 89/2026/TT-BTC. Nếu chưa khấu trừ hoặc bên trả là tổ chức nước ngoài không đăng ký thuế tại Việt Nam, cá nhân khai trực tiếp với cơ quan thuế theo từng lần phát sinh.

Question 20

Nhận tiền bản quyền khi chuyển nhượng, cho phép sử dụng tác phẩm, sáng chế, nhãn hiệu phải nộp thuế thu nhập cá nhân thế nào?

Accepted Answer

Cá nhân cư trú nhận tiền bản quyền chịu thuế 5% trên phần thu nhập vượt trên 20 triệu đồng theo từng hợp đồng, theo Điều 16 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15.

Theo Điều 59 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, ngưỡng này không phụ thuộc số lần thanh toán. Cùng một đối tượng sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và cùng một bên sử dụng nhưng tách nhiều hợp đồng thì tính phần vượt trên 20 triệu đồng trên tổng các hợp đồng.

Tiền nhuận bút theo pháp luật về chế độ nhuận bút thuộc thu nhập từ tiền lương, tiền công, theo Điều 8 Nghị định này. Thu nhập từ quyền tác giả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo khi kết quả được thương mại hóa theo pháp luật liên quan được miễn thuế, theo Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Bên trả thu nhập khấu trừ thuế, theo Điều 22 Thông tư 89/2026/TT-BTC. Nếu chưa khấu trừ hoặc bên trả là tổ chức nước ngoài không đăng ký thuế tại Việt Nam, cá nhân tự khai từng lần tại cơ quan thuế nơi cư trú.

Question 21

Làm freelancer nhận tiền công từ khách hàng, công ty ở nước ngoài có phải nộp thuế thu nhập cá nhân không, khai thế nào?

Accepted Answer

Có, nếu có thu nhập chịu thuế: cá nhân cư trú nhận tiền công từ nước ngoài phải nộp thuế, theo Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15.

Theo Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, thù lao dịch vụ của cá nhân không đăng ký kinh doanh, không đăng ký thuế cho hoạt động kinh doanh thuộc tiền lương, tiền công. Nếu đã đăng ký kinh doanh hoặc đăng ký thuế cho hoạt động kinh doanh, thu nhập thuộc nhóm kinh doanh theo khoản 1 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân, không áp dụng cách khai dưới đây.

Tiền lương, tiền công trả từ nước ngoài được khai quý tại cơ quan thuế nơi cư trú, theo Điều 22 Thông tư 89/2026/TT-BTC. Cá nhân cư trú quyết toán năm, trừ các trường hợp loại trừ tại khoản 1 Điều 51 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Theo Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, hạn khai quý là ngày cuối cùng tháng đầu quý tiếp theo; hạn quyết toán trực tiếp là ngày cuối cùng tháng thứ 04 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch.

Ngoại tệ quy đổi theo tỷ giá mua vào của ngân hàng thương mại nơi cá nhân mở tài khoản giao dịch hoặc bên trả mở tài khoản chi trả tại thời điểm phát sinh thu nhập, theo Điều 17 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Nếu tổ chức, cá nhân không mở tài khoản tại Việt Nam thì theo tỷ giá trung tâm hoặc tỷ giá tính chéo do Ngân hàng Nhà nước công bố.

Thuế, phí và lệ phí

Lĩnh vực khác