Doanh nghiệp

Thành lập công ty cần chọn loại hình, chuẩn bị hồ sơ và nộp tại Cơ quan đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính cấp tỉnh; hồ sơ được xem xét trong 3 ngày làm việc theo Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14. Chi phí gồm lệ phí đăng ký 50.000 đồng (đăng ký qua mạng điện tử được miễn) và phí công bố 100.000 đồng theo Thông tư 47/2019/TT-BTC.

Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) và công ty cổ phần khác nhau về số thành viên, cơ cấu vốn và quyền phát hành chứng khoán, theo Điều 46, Điều 74 và Điều 111 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14.

Giải thể tự nguyện đi từ quyết định giải thể, thông báo, thanh toán nợ đến nộp hồ sơ giải thể, theo Điều 207 đến Điều 210 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14. Doanh nghiệp chỉ được giải thể khi bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác và không đang giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài (khoản 2 Điều 207).

Vốn điều lệ của công ty TNHH và công ty hợp danh là tổng giá trị tài sản mà thành viên, chủ sở hữu đã góp hoặc cam kết góp khi thành lập; của công ty cổ phần là tổng mệnh giá cổ phần đã bán hoặc được đăng ký mua khi thành lập. Không cần góp đủ ngay: công ty TNHH và công ty cổ phần có 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, theo Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14.

Doanh nghiệp phải thông báo bằng văn bản chậm nhất 03 ngày làm việc trước ngày tạm ngừng; mỗi lần thông báo không quá 12 tháng và tổng thời gian tạm ngừng liên tiếp không quá 24 tháng.

Cá nhân, thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được thành lập hộ kinh doanh, trừ các trường hợp bị loại trừ theo khoản 2 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Mỗi người chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trên toàn quốc theo khoản 1 Điều 83 Nghị định này.

Mỗi cá nhân chỉ được thành lập một doanh nghiệp tư nhân. Chủ doanh nghiệp tư nhân được góp vốn với tư cách cá nhân, trừ các trường hợp tại điểm a, điểm b khoản 3 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14, sửa bởi Luật 76/2025/QH15.

Công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật, nhưng phải luôn bảo đảm có ít nhất một người cư trú tại Việt Nam, theo khoản 2 và khoản 3 Điều 12 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14.

Công ty phải đăng ký đổi địa chỉ trụ sở, người đại diện theo pháp luật trong 10 ngày kể từ ngày có thay đổi theo khoản 2 Điều 30 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14. Việc thêm ngành nghề phải thông báo trong 10 ngày kể từ ngày có thay đổi theo khoản 2 Điều 31 Luật này.

Cán bộ, công chức, viên chức không được thành lập, quản lý doanh nghiệp, trừ ngoại lệ theo pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, theo điểm b khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14, sửa bởi Luật 76/2025/QH15. Điều kiện ngoại lệ do pháp luật này quy định, không mặc nhiên áp dụng cho tất cả.

Tên công ty không được trùng, gây nhầm lẫn hoặc thuộc trường hợp cấm theo Điều 38 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14. Tên trùng là tên tiếng Việt viết hoàn toàn giống tên doanh nghiệp đã đăng ký (khoản 1 Điều 41).

Doanh nghiệp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp khi thuộc một trong các trường hợp tại khoản 1 Điều 212 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14:

Không. Công ty không bảo đảm thanh toán hết nợ thì không được giải thể; còn phá sản phải có quyết định tuyên bố phá sản của Tòa án.

Công ty trách nhiệm hữu hạn có thể chuyển thành công ty cổ phần theo các phương thức tại Điều 202 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14, và phải có tối thiểu 03 cổ đông theo Điều 111 Luật này.

Hồ sơ nộp tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi doanh nghiệp dự định đặt trụ sở chính (khoản 1 Điều 27 Nghị định 168/2025/NĐ-CP). Hộ kinh doanh không được hoạt động kể từ khi doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (khoản 4 Điều 27).

Tài sản góp vốn được định giá theo Điều 36 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14. Tài sản có đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng đất phải được chuyển quyền cho công ty theo Điều 35 Luật này.

Doanh nghiệp tự quyết định loại dấu và số lượng dấu. Điều 43 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 không đặt yêu cầu đăng ký mẫu dấu trước khi sử dụng.

Chi nhánh thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của doanh nghiệp, còn văn phòng đại diện không thực hiện chức năng kinh doanh, theo Điều 44 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14.

Thành viên không được tự rút vốn đã góp, trừ trường hợp tại Điều 51, 52, 53 và 68 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 (khoản 2 Điều 50). Các cách hợp pháp là yêu cầu công ty mua lại, chuyển nhượng phần vốn góp, nhận hoàn trả khi công ty giảm vốn, và xử lý phần vốn góp trong trường hợp đặc biệt.

Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu từ 05% tổng số cổ phần phổ thông trở lên có quyền tiếp cận tài liệu, yêu cầu kiểm tra và yêu cầu triệu tập họp trong trường hợp luật định; từ 10% có quyền đề cử, theo Điều 115 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14. Điều lệ có thể quy định tỷ lệ nhỏ hơn cho các quyền này.

Chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân thực tế sở hữu vốn điều lệ hoặc chi phối doanh nghiệp có tư cách pháp nhân, trừ người đại diện vốn nhà nước, theo Điều 1 Luật 76/2025/QH15. Doanh nghiệp tự xác định, kê khai, thông báo thông tin này với cơ quan đăng ký kinh doanh.

Có, nhưng có giới hạn. Cổ đông sáng lập được chuyển nhượng cổ phần phổ thông trong 03 năm đầu, nhưng chuyển cho người không phải cổ đông sáng lập phải được Đại hội đồng cổ đông chấp thuận, trừ các ngoại lệ tại khoản 4 Điều 120 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14.