Chuyển đến nội dung chính

Lao động và tiền lương

34 câu hỏi thường gặp. Mỗi câu trả lời dẫn tới điều luật và trích nguyên văn.

Văn bản pháp luật về lao động và tiền lương
Người lao động được nghỉ phép năm bao nhiêu ngày?

Người lao động làm việc đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động được nghỉ phép năm hưởng nguyên lương 12, 14 hoặc 16 ngày làm việc tùy điều kiện công việc và đối tượng lao động, theo khoản 1 Điều 113 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Người lao động
Thời gian thử việc tối đa là bao lâu?

Thời gian thử việc không quá 180, 60, 30 hoặc 6 ngày tùy tính chất công việc, và mỗi công việc chỉ được thử việc 1 lần, theo Điều 25 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Người lao động#Thời hạn
Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là bao nhiêu phần trăm?

Tổng mức đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc đối với người lao động theo hợp đồng lao động là 25% tiền lương làm căn cứ đóng, theo Điều 32, khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15.

#Người lao động
Lương tối thiểu vùng hiện nay là bao nhiêu?

Từ ngày 01/01/2026, lương tối thiểu tháng cao nhất là 5.310.000 đồng ở vùng I và thấp nhất là 3.700.000 đồng ở vùng IV, theo Điều 3 Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Nghị định có hiệu lực từ ngày này theo Điều 5.

#Người lao động
Chế độ nghỉ thai sản được bao nhiêu tháng?

Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau sinh 6 tháng; trường hợp sinh con thứ hai là 7 tháng, theo khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14 đã được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 29 Luật Dân số 113/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Thời gian nghỉ trước sinh không quá 2 tháng. Sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, mỗi con được nghỉ thêm 1 tháng.

#Người lao động#Trợ cấp, chế độ
Người lao động được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động khi nào?

Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không cần lý do nếu báo trước đúng thời hạn, hoặc không cần báo trước trong một số trường hợp, theo Điều 35 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Người lao động#Hợp đồng
Hợp đồng lao động có mấy loại? Hợp đồng xác định thời hạn được ký tối đa mấy lần?

Có hai loại hợp đồng lao động; hợp đồng xác định thời hạn chỉ được ký thêm 01 lần, trừ các trường hợp ngoại lệ theo Điều 20 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14. Hai loại hợp đồng theo khoản 1 Điều 20 gồm:

#Người lao động#Hợp đồng#Thời hạn
Lương thử việc tối thiểu bao nhiêu? Đang thử việc có được nghỉ ngang không?

Lương thử việc ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó; trong thời gian thử việc, mỗi bên được hủy bỏ hợp đồng mà không cần báo trước và không phải bồi thường, theo Điều 26 và khoản 2 Điều 27 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Người lao động
Làm thêm giờ tối đa bao nhiêu giờ một ngày, một tháng, một năm?

Làm thêm giờ thông thường không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong ngày, 40 giờ trong tháng và 200 giờ trong năm, trừ trường hợp được làm đến 300 giờ trong năm theo Điều 107 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14. Nếu áp dụng thời giờ làm việc bình thường theo tuần, tổng giờ làm việc bình thường và làm thêm không quá 12 giờ trong ngày.

#Người lao động
Tiền lương làm thêm giờ, làm vào ngày lễ, tết được tính thế nào?

Tiền lương làm thêm giờ ít nhất bằng 150% vào ngày thường, 200% vào ngày nghỉ hằng tuần và 300% vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương, theo khoản 1 Điều 98 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14. Các mức này tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm. Với người hưởng lương ngày, mức 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương.

#Người lao động
Người lao động được nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương những ngày nào trong năm?

Người lao động được nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương theo Điều 112 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14 và nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam theo Điều 2 Nghị quyết 28/2026/QH16. Khoản 1 Điều 112 quy định:

#Người lao động
Nghỉ việc không báo trước thì người lao động phải bồi thường những gì?

Nếu nghỉ không báo trước là đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật, người lao động phải bồi thường nửa tháng tiền lương và tiền lương trong những ngày không báo trước, theo khoản 2 Điều 40 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14. Cả hai khoản tính theo tiền lương trong hợp đồng lao động. Theo khoản 1 và khoản 3 Điều 40, người lao động không được trợ cấp thôi việc và phải hoàn trả chi phí đào tạo quy định tại Điều 62.

#Người lao động#Bồi thường
Người lao động có thể bị sa thải trong những trường hợp nào?

Người lao động chỉ có thể bị xử lý kỷ luật sa thải trong các trường hợp tại Điều 125 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14:

#Người lao động#Kỷ luật
Trợ cấp thôi việc được tính thế nào và ai được hưởng?

Người lao động làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên được trợ cấp thôi việc, mỗi năm làm việc một nửa tháng tiền lương, nếu chấm dứt hợp đồng thuộc các trường hợp được hưởng theo khoản 1 Điều 46 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Người lao động#Trợ cấp, chế độ
Năm 2026 tuổi nghỉ hưu của nam và nữ là bao nhiêu?

Năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường là đủ 61 tuổi 6 tháng đối với nam và đủ 57 tuổi đối với nữ, theo lộ trình tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14. Lộ trình kết thúc ở đủ 62 tuổi với nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi với nữ vào năm 2035.

#Người lao động#Quy định mới
Người chưa đủ 18 tuổi có được đi làm không, làm tối đa bao nhiêu giờ?

Có, người chưa đủ 18 tuổi được đi làm theo điều kiện luật định. Độ tuổi lao động tối thiểu là đủ 15 tuổi, trừ ngoại lệ tại Mục 1 Chương XI, theo khoản 1 Điều 3 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Trẻ em#Người lao động
Nghỉ việc mà chưa nghỉ hết phép năm thì có được công ty trả tiền những ngày phép còn lại không?

Có. Người lao động thôi việc hoặc bị mất việc làm mà chưa nghỉ hằng năm hoặc chưa nghỉ hết số ngày nghỉ hằng năm được thanh toán tiền lương cho những ngày chưa nghỉ, theo khoản 3 Điều 113 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Người lao động
Kết hôn, bố mẹ hoặc người thân mất thì người lao động được nghỉ mấy ngày mà vẫn hưởng lương?

Người lao động kết hôn được nghỉ 03 ngày hưởng nguyên lương; khi người thân mất, chế độ nghỉ tùy quan hệ thân nhân. Theo khoản 1 Điều 115 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14, người lao động phải thông báo với người sử dụng lao động và được nghỉ hưởng nguyên lương trong các trường hợp:

#Người lao động
Công ty được áp dụng những hình thức kỷ luật lao động nào và thời hiệu xử lý kỷ luật là bao lâu?

Có 04 hình thức kỷ luật lao động; thời hiệu xử lý là 06 hoặc 12 tháng tùy hành vi vi phạm.

#Người lao động#Thời hạn#Kỷ luật
Bị công ty tạm đình chỉ công việc để xác minh vi phạm thì tối đa bao lâu và có được trả lương không?

Thời hạn tạm đình chỉ công việc không quá 15 ngày, trường hợp đặc biệt không quá 90 ngày; người lao động được tạm ứng 50% tiền lương trước khi bị đình chỉ, theo khoản 2 Điều 128 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Người lao động#Kỷ luật
Công ty được trừ lương của người lao động trong trường hợp nào và trừ tối đa bao nhiêu mỗi tháng?

Công ty chỉ được khấu trừ tiền lương để bồi thường thiệt hại do người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, tài sản của công ty theo Điều 129; mức khấu trừ hằng tháng bị giới hạn theo Điều 102 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Người lao động#Bồi thường
Công ty trả lương chậm thì được chậm tối đa bao lâu và người lao động có được đền bù hay nghỉ việc ngay không?

Công ty chỉ được chậm lương không quá 30 ngày khi có lý do bất khả kháng, đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng không thể trả đúng hạn, theo khoản 4 Điều 97 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Người lao động
Công ty được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với nhân viên trong trường hợp nào và phải báo trước bao lâu?

Công ty cần có căn cứ tại Điều 36 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14 để đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động:

#Người lao động#Hợp đồng#Thời hạn
Bị quấy rối tình dục ở nơi làm việc thì pháp luật lao động bảo vệ người lao động thế nào?

Người lao động bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không cần báo trước, theo điểm d khoản 2 Điều 35 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Người lao động
Công ty có được giữ bản gốc căn cước, bằng cấp hay yêu cầu đặt cọc tiền khi nhận người lao động vào làm không?

Không. Khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động, công ty không được giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động, cũng không được yêu cầu bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản, theo Điều 17 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Người lao động#Hợp đồng
Lao động nữ đang mang thai được pháp luật bảo vệ những gì, công ty có được cho nghỉ việc không?

Không. Công ty không được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với lao động nữ mang thai, theo khoản 3 Điều 37 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14.

#Người lao động
Trẻ mồ côi được Nhà nước trợ cấp hằng tháng bao nhiêu và được hưởng đến bao nhiêu tuổi?

Trẻ mồ côi thuộc diện hưởng được trợ cấp 1.350.000 đồng/tháng nếu dưới 04 tuổi và 810.000 đồng/tháng nếu từ đủ 04 tuổi; việc hưởng tiếp sau 16 tuổi phụ thuộc quá trình học.

#Trẻ em#Trợ cấp, chế độ
Người khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng được trợ cấp xã hội hằng tháng bao nhiêu?

Người khuyết tật nặng được trợ cấp 810.000 đồng/tháng, người khuyết tật đặc biệt nặng được 1.080.000 đồng/tháng; trẻ em và người cao tuổi có mức riêng.

#Trợ cấp, chế độ
Mẹ đơn thân thuộc hộ nghèo nuôi con nhỏ có được trợ cấp hằng tháng không, mỗi con được bao nhiêu?

Có. Mẹ đơn thân thuộc hộ nghèo được trợ cấp 540.000 đồng/con/tháng nếu đáp ứng điều kiện về tình trạng hôn nhân và con đang nuôi.

#Trợ cấp, chế độ
Người đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng qua đời thì được hỗ trợ chi phí mai táng bao nhiêu?

Người đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng qua đời được hỗ trợ chi phí mai táng tối thiểu 10.800.000 đồng; người nhận là cá nhân, cơ quan, đơn vị, tổ chức chịu trách nhiệm mai táng.

#Trợ cấp, chế độ
Đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, trường hợp nào bị tạm dừng hoặc thôi hưởng?

Trợ cấp bị tạm dừng khi người hưởng không nhận liên tục từ 03 tháng trở lên hoặc không chấp hành yêu cầu quản lý; bị thôi hưởng khi có căn cứ theo Điều 9 Nghị định 335/2026/NĐ-CP.

#Trợ cấp, chế độ
Thu nhập bao nhiêu thì được công nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2026 và từ năm 2027?

Năm 2026, ngưỡng thu nhập là 1.500.000 đồng/người/tháng ở nông thôn và 2.000.000 đồng/người/tháng ở thành thị; giai đoạn 2027-2030 là 2.200.000 đồng ở nông thôn và 2.800.000 đồng ở đô thị. Cả hai giai đoạn đều tính từ mức đó trở xuống và kèm tiêu chí thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản.

#Trợ cấp, chế độ#Điều kiện#Quy định mới
Thân nhân liệt sĩ được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng bao nhiêu và gồm những ai?

Trợ cấp tuất hằng tháng là 3.012.000 đồng với thân nhân một liệt sĩ, 6.024.000 đồng với thân nhân hai liệt sĩ và 9.036.000 đồng với thân nhân ba liệt sĩ trở lên; riêng con liệt sĩ chưa đủ 18 tuổi hưởng 6.024.000 đồng, theo Điều 4 và Phụ lục I Nghị định 321/2026/NĐ-CP.

#Trợ cấp, chế độ
Bị thương bao nhiêu phần trăm thì được công nhận thương binh và trợ cấp hằng tháng là bao nhiêu?

Quân nhân, công an bị thương có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 21% trở lên và thuộc trường hợp luật định thì được xem xét công nhận thương binh; mức trợ cấp hằng tháng phụ thuộc tỷ lệ tổn thương và loại thương binh.

#Trợ cấp, chế độ#Điều kiện