Chuyển đến nội dung chính

Dân sự

26 câu hỏi thường gặp. Mỗi câu trả lời dẫn tới điều luật và trích nguyên văn.

Văn bản pháp luật về dân sự
Thời hiệu khởi kiện dân sự là bao lâu?

Thời hiệu khởi kiện dân sự phụ thuộc vào loại tranh chấp: 3 năm với tranh chấp hợp đồng và bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng; với yêu cầu chia di sản thừa kế là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản. Căn cứ: Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 (Điều 149, 155, 157, 429, 588, 623).

#Khiếu nại, khởi kiện#Thời hạn
Thủ tục ly hôn theo quy định pháp luật như thế nào?

Ly hôn do Tòa án giải quyết theo yêu cầu thuận tình của hai vợ chồng hoặc theo yêu cầu của một bên, theo Điều 55, Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13 (Văn bản hợp nhất 121/VBHN-VPQH).

#Vợ chồng#Thủ tục, hồ sơ#Khiếu nại, khởi kiện
Thừa kế theo pháp luật chia tài sản như thế nào?

Thừa kế theo pháp luật chia di sản theo ba hàng thừa kế: những người cùng hàng được hưởng phần bằng nhau. Căn cứ: Điều 649 đến Điều 655 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Tài sản, thừa kế
Hợp đồng vay tiền cần những nội dung gì để có giá trị pháp lý?

Hợp đồng vay tiền có thể lập bằng miệng hoặc văn bản; lãi suất do các bên thỏa thuận nhưng không vượt quá 20%/năm, trừ trường hợp luật khác có quy định khác. Căn cứ: Điều 463 đến Điều 471 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Vay nợ#Hợp đồng
Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là gì?

Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là trách nhiệm phát sinh khi có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại, trừ trường hợp luật quy định khác, theo khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Bồi thường
Quyền sở hữu tài sản bao gồm những quyền gì?

Quyền sở hữu gồm 3 quyền: quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản, theo Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 (Điều 158, 163, 164, 179, 189, 192, 195, 197, 205, 207).

#Tài sản, thừa kế
Di chúc miệng có hợp pháp không? Cần điều kiện gì?

Di chúc miệng có thể hợp pháp khi tính mạng người lập bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản, theo khoản 1 Điều 629 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Tài sản, thừa kế#Điều kiện
Bố mẹ lập di chúc không chia cho con thì con có được hưởng thừa kế không?

Con chưa thành niên hoặc con thành niên mà không có khả năng lao động vẫn được hưởng phần di sản không phụ thuộc nội dung di chúc, theo khoản 1 Điều 644 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Tài sản, thừa kế#Trẻ em
Di chúc viết tay không công chứng có hiệu lực không?

Di chúc viết tay không công chứng, chứng thực vẫn có thể hợp pháp nếu đủ các điều kiện tại khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13: - Người lập minh mẫn, sáng suốt, không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép. - Nội dung không vi phạm điều cấm, không trái đạo đức xã hội. - Hình thức không trái luật.

#Tài sản, thừa kế#Điều kiện
Có được từ chối nhận di sản thừa kế không? Thủ tục thế nào?

Có. Người thừa kế được từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác, theo khoản 1 Điều 620 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Tài sản, thừa kế#Thủ tục, hồ sơ
Bố mất trước ông bà thì cháu có được hưởng thừa kế của ông bà không?

Cháu có thể hưởng thừa kế thế vị phần di sản mà bố được hưởng nếu còn sống, khi bố mất trước hoặc cùng một thời điểm với ông, bà để lại di sản, theo Điều 652 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Tài sản, thừa kế
Đặt cọc mua bán rồi một bên bội ước thì xử lý thế nào? Có bị phạt cọc gấp đôi không?

Bên đặt cọc từ chối giao kết, thực hiện hợp đồng thì tài sản đặt cọc thuộc về bên nhận cọc. Bên nhận cọc từ chối thì phải trả lại cọc và một khoản tiền tương đương giá trị tài sản đặt cọc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác, theo khoản 2 Điều 328 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Hợp đồng#Bồi thường
Hợp đồng ủy quyền không ghi thời hạn thì có hiệu lực bao lâu? Có được đơn phương chấm dứt không?

Hợp đồng ủy quyền không ghi thời hạn và pháp luật không quy định thì có hiệu lực 01 năm kể từ ngày xác lập, theo Điều 563 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13. Riêng khi ủy quyền gắn với giao dịch dân sự cụ thể mà không xác định được thời hạn, thời hạn đại diện tính đến khi giao dịch đó chấm dứt, theo điểm a khoản 2 Điều 140.

#Hợp đồng#Thời hạn
Người chưa đủ 18 tuổi có được tự mua bán, ký hợp đồng không?

Người chưa đủ 18 tuổi có thể tự mua bán, ký hợp đồng tùy độ tuổi và loại giao dịch, theo Điều 21 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13: - Người chưa đủ sáu tuổi: giao dịch do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện. - Người từ đủ sáu đến chưa đủ mười lăm tuổi: phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày phù hợp với lứa tuổi. - Người từ đủ mười lăm đến chưa đủ mười tám tuổi: được tự xác lập, thực hiện giao dịch, trừ giao dịch liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký và giao dịch khác mà luật yêu cầu người đại diện theo pháp luật đồng ý.

#Trẻ em#Hợp đồng
Thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng, giao dịch dân sự vô hiệu là bao lâu?

Thời hiệu yêu cầu tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu là 02 năm đối với các trường hợp tại Điều 125 đến Điều 129. Với giao dịch tại Điều 123, Điều 124, thời hiệu không bị hạn chế, theo Điều 132 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Hợp đồng#Thời hạn#Khiếu nại, khởi kiện
Vay tiền quá hạn không trả thì phải chịu lãi chậm trả thế nào?

Lãi vay quá hạn được xác định tùy khoản vay không có lãi hay có lãi, theo Điều 466 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Vay nợ
Cho vay tiền không viết giấy, chỉ nói miệng hoặc nhắn tin thì có đòi lại được không?

Có thể đòi lại tiền cho vay dù không viết giấy, nhưng kết quả phụ thuộc vào việc chứng minh có việc giao tiền.

#Vay nợ#Khiếu nại, khởi kiện
Chơi hụi (họ) có hợp pháp không? Lãi hụi tối đa bao nhiêu và chủ hụi phải báo chính quyền khi nào?

Có, nếu nhằm mục đích tương trợ. Chơi hụi nhằm tương trợ được pháp luật thừa nhận theo Điều 471 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Vay nợ
Đăng ảnh người khác lên mạng xã hội có phải xin phép không? Bị đăng ảnh trái phép thì làm gì?

Có. Đăng ảnh người khác lên mạng xã hội phải được người có hình ảnh đồng ý, trừ các trường hợp tại khoản 2 Điều 32 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Quyền, nghĩa vụ#Bồi thường
Bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm thì được bồi thường tổn thất tinh thần tối đa bao nhiêu?

Mức bù đắp tổn thất tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định, theo khoản 2 Điều 592 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13.

#Bồi thường
Nhặt được tiền, tài sản người khác đánh rơi thì có được giữ không? Bao lâu thì thành của mình?

Người nhặt được tài sản phải thông báo hoặc trả lại, giao nộp theo khoản 1 Điều 230 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13. Chỉ khi sau 01 năm kể từ ngày thông báo công khai mà không xác định được chủ sở hữu hoặc chủ sở hữu không đến nhận thì quyền sở hữu mới được xác định, tùy giá trị tài sản.

#Tài sản, thừa kế
Mượn đồ, mượn xe làm hỏng hoặc làm mất có phải đền không? Người cho mượn được đòi lại khi nào?

Có. Bên mượn phải bồi thường thiệt hại nếu làm mất, hư hỏng tài sản mượn theo Điều 496 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13. Bên mượn không phải chịu trách nhiệm về hao mòn tự nhiên của tài sản (khoản 3 Điều 497).

#Tài sản, thừa kế#Bồi thường
Tài sản đứng tên chung nhiều người, một người muốn bán phần của mình hoặc yêu cầu chia thì có cần người kia đồng ý không?

Với sở hữu chung theo phần, mỗi chủ sở hữu có quyền định đoạt phần quyền sở hữu của mình theo khoản 1 Điều 218 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13, nhưng khi bán thì phải bảo đảm quyền ưu tiên mua của các chủ sở hữu chung khác. Tài sản chung hợp nhất được định đoạt theo thỏa thuận hoặc theo pháp luật.

#Tài sản, thừa kế
Nhà bị vây kín không có lối đi ra đường thì có được yêu cầu nhà bên cạnh mở lối đi không? Có phải trả tiền không?

Có. Chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc, không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng có quyền yêu cầu chủ bất động sản vây bọc dành một lối đi hợp lý, theo khoản 1 Điều 254 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13. Người hưởng quyền lối đi phải đền bù cho chủ bất động sản có lối đi, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

#Tài sản, thừa kế#Nhà ở
Đứng ra bảo lãnh cho người khác vay tiền, nếu người vay không trả thì người bảo lãnh có phải trả thay không?

Có. Người bảo lãnh phải thực hiện nghĩa vụ thay trong phạm vi bảo lãnh nếu đến hạn mà người vay không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ, theo Điều 335 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13. Nếu các bên có thỏa thuận người bảo lãnh chỉ trả thay khi người vay không có khả năng thực hiện nghĩa vụ thì áp dụng điều kiện đó.

#Vay nợ
Chiếm hữu ngay tình là gì? Giữ tài sản ngay tình bao lâu thì trở thành chủ sở hữu?

Chiếm hữu ngay tình là việc người chiếm hữu có căn cứ để tin rằng mình có quyền đối với tài sản đang chiếm hữu, theo Điều 180 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13. Người chiếm hữu không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai trong 10 năm với động sản, 30 năm với bất động sản thì trở thành chủ sở hữu, trừ trường hợp luật có quy định khác.

#Tài sản, thừa kế#Thời hạn